مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١١

نقد

شاهد اين مطلب روايت عبد اللّه بن سنان است كه اشد را به بلوغ سنى تفسير كرده .

امام صادق عليه السلام در پاسخ پرسش از اينكه در چه هنگامى تصرفات يتيم ( نابالغ ) نافذ و صحيح است فرمود : هرگاه به مرحله اشد برسد . سؤال شد معناى اشد چيست امام ( ع ) فرمود : محتلم شدن . « 1 »

نقد

نقد

گرچه روايت و برخى از مفسران اشد را به احتلام و بلوغ سنى تفسير كرده‌اند و لكن در برخى از روايات براى اشد ( بلوغ سنى ) موضوعيت در نظر گرفته شده بلكه ملاك نفوذ تصرفات صبى رشد او بيان شده است .

جهت روشن شدن اين مدعى لازم است اول به واژه اشد در قرآن و سخن مفسران نگاهى اجمالى گردد و سپس معناى اين واژه را در روايات ملاحظه كنيم .

اين عبارت اشد در هشت مورد در قرآن به كار برده شده است :

1 - همين آيه 2 - لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً « 2 » 3 - همين آيه در سوره اسراء « 3 » 4 - فَأَرادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغا أَشُدَّهُما « 4 » 5 - ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ « 5 » 6 - وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى « 6 » 7 - ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً « 7 » 8 - وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً « 8 » .

اشد در اين آيات به معانى گوناگونى آمده بطور مثال در آيه دو و شش اشد

( 1 ) . شيخ صدوق ، خصال ، ج 3 ، ص 495 . ( 2 ) . يوسف / 22 . ( 3 ) . اسراء / 34 . ( 4 ) . كهف / 87 . ( 5 ) . حج / 5 . ( 6 ) . قصص / 113 . ( 7 ) . مؤمن / 67 . ( 8 ) . احقاف / 15 .