مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٤
قصيدهء غرّاء علّامه دربارهء عشق به خدا
وَ هُمْ مُتَفاوِتونَ بِلا خِلافٍ * فَيَقْظَتُهُمْ عَلَى قَدْرِ الْكَمالِ ( 3 )
هُمُ النّاسُ الْمُشارُ إلَى عُلاهُمْ * لَهُمْ دونَ الْوَرَى كُلُّ التَّعالى ( 4 )
حَظوا بِالذّاتِ وَ الاوْصافِ طُرًّا * تَعاظَمَ شَأْنُهُمْ فى ذى الْجَلالِ ( 5 )
فَطَوْراً بِالْجَلالِ عَلَى الْتِذاذٍ * وَ طَوْراً بِالتَّلَذُّذِ بِالْجَمالِ ( 6 )
سَرَتْ لَذّاتُ ذاتِ اللَهِ فِيهِمْ * لَهُمْ فى الذّاتِ لذّاتٌ عَوالى ( 7 ) « 1 »
قصيدهء غرّاء علّامه دربارهء عشق به خدا
قصيدهء غرّاء علّامه دربارهء عشق به خدا
در اينجا بعنوان حُسن اختتام مناسب است قصيده‌اى را كه حضرت استاد علّامه دربارهء دل كندن از غير خدا و عشق و محبّت ورزيدن بجمال و جلال خدا سروده‌اند و از نقطهء نظر تمثيل و استعارات و فنون شعرى در غايت درجهء علوّ و رُقاء است و هيچكس نمىتواند باور كند كه اين قصيده با اين لطائف ذوقى ، از يك زاهد عابد ناسك متهجّد كه نمونهء بارز پارسائى و زهد است و در عين حال زبان مادرى او تركى است و در سخن گفتن بدان لَحن مشهود است و
( 1 ) « الإنسان الكامل » جزء دوّم ، ص 26 : ( 1 ) آگاه باشيد كه لا محاله و ناگزير ، اين عالم وجود خيالى در خيالى در خيالى است ! ( 2 ) و بيدار نيستند مگر اهل حقّ ؛ كه آنها در تمام احوال با خداى رحمن هستند . ( 3 ) و اهل حقّ ، بدون هيچگونه ترديدى داراى مراتب مختلفى هستند ؛ و بيدارى آنان بر حسب مقدار كمال ايشانست . ( 4 ) آنان مردمى هستند كه پيوسته بمقامات عاليهء آنها اشاره مىشود ؛ و از براى آنان غير از همهء موجودات ، تمام درجات تعالى وجود دارد . ( 5 ) بواسطهء استغراق در ذات و تمام صفات الهى ، حظّ وافرى برده‌اند ؛ و شأن و مقام آنان دربارهء ذو الجلال ، بزرگى گرفت . ( 6 ) پس گاهى با صفات جلاليّهء خدا در التذاذ هستند ، و گاهى با التذاذ به جمال بسر مىبرند . ( 7 ) لذّات وجوديّهء استغراق در ذات خدا در وجود آنان سارى شده ، و از براى آنان در ذات خدا ، لذّت‌هاى بلند مرتبه است .