مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٣

در تغيير محلّ آيهء : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ

با شواهدى كه جمع آورى كرديم و خصوصيّاتى كه در آيه هست و آيه‌هاى قبلى و بعدى نشان مىدهد ، على الظّاهر بدون ترديد اينجا دست خورده و جاى آيه را عوض كرده‌اند .

اين آيه را بعد از محرّمات اكل ، بين مستثنى و جملهء مستثنى منه قرار داده‌اند ، تا خلط مبحث شود و چنين گمان شود كه مراد از روزى كه كفّار از دستبرد به دين مسلمانان مأيوس شدند و در آن روز بايد مسلمانان از خدا بترسند ، و آنروزى كه دين مسلمانان كامل شد و نعمت بر آنان تمام تمام گشت ، و روزى كه خدا اسلام را بر مسلمين مىپسندد ؛ روزى است كه مثلًا ميته و خون و گوشت خوك و غيرها حرام شده است .

توضيح آنكه : در چهار جاى از قرآن كريم مسألهء محرّمات اكل بميان آمده است ، با يك شكل و يك سياق و يك لحن ، و در دنبال هر چهار مورد ، موارد استثنا ذكر شده است ، كه كسانى كه در اضطرار باشند و ضرورت ايجاب كند مىتوانند از اين موارد مُحرَّمه استفاده كنند .

فقط در اينجا بين جملهء مستثنى منه كه محرّمات اكل بيان شده است و بين جملهء استثنائيّه ، اين آيات بدون ربط و بدون افادهء معنى روشنى فاصله افتاده است ؛ بطوريكه از قياس سه آيهء ديگر به اينجا خوب مسألهء تغيير محلّ اين آيه روشن مىشود .

امّا آن چهار جملهء استثنائيّه كه بدنبال محرّمات اكل ذكر شده است ، بدين طريق است :

1 - فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .

2 - فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .

3 - فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .

4 - فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .