مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٦

راجع به مرحوم قاضى و سؤال از كيفيّت سير حضرت سليمان در فضا

كردند و علاوه يك مرد چاق و قوىّ الهيكلى هم روى صندوق نشست .

در عين حال فوراً ديدند بقچه‌هاى لباس در بيرون صندوق است ، و چون در صندوق را باز كردند ديدند صندوق خالى است ؛ و معلوم شد در آنِ واحد ، اجانين بقچه‌ها را بيرون آورده‌اند . و اين قضيّه چشم‌بندى نبوده است .

تلميذ : بالاخره جواب حلّى داده نشد ؛ و مسأله با تمام اشكالات در موطن خود باقيست .

علّامه : خرق عادت است .

تلميذ : آيا بو علىّ سينا در مسألهء طىّ الارض تحقيقى نموده است ؟ و تحليلى به عمل آورده است ؟ چون ابن سينا از حكمائيست كه دنبال علل مادّى مسائل بسيار مىگردد ، و خوب تحقيق مىكند .

علّامه : جائى نديدم كه بو علىّ بحثى در طىّ الارض كرده باشد ، ولى بو علىّ خارق عادات را قبول دارد ، و معجزات أنبياء را تصديق دارد .

و در مسألهء تخت بلقيس در آيهء 40 از سورهء 27 : النّمل مىفرمايد :

قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي . « 1 »

در اينجا مراد از ارتداد طَرف ، چشم برهم زدن نيست ، بلكه هزار مرتبه زودتر از آنست ؛ چون معناى طرف ، پلك چشم نيست ، و علاوه بايد بفرمايد : فَلَمّا لَمْ يَرْتَدَّ إلَيْهِ طَرْفُهُ رَءَاهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ .

( 1 ) « و كسى كه در نزد او علمى از كتاب بود گفت : من تخت بلقيس را در اينجا مىآورم قبل از آنكه نگاهت برگردد ؛ و چون سليمان تخت را در نزد خود مستقرّ ديد گفت : اين از فضل خداى من است . »