مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١١

اختلاف درجات و مراتب وحى بحسب حالات و وضعيّات مختلف بوده است

و در يك جا داريم : قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ . « 1 »

و در يك جا داريم : حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لا يُفَرِّطُونَ . « 2 »

و نظير اين آيه باز هم در قرآن كريم هست . و به هر حال از اين آيات استفاده مىشود كه در مسألهء قبض روح در يك مرتبه خداوند متعال مستقيماً قبض روح مىكند ، و يك مرتبه پائين تر ، نسبت به ملك الموت داده شده است ، و در مرتبهء پائين‌تر نسبت به فرشتگان و رسولان قبض ارواح داده شده است .

و در تمام اين سه مرحله نيز خداوند متعال و ملك الموت و ملائكهء قبض ارواح دست اندركارند .

فقط تفاوت در اينست كه در بعضى موارد چون شخص محتضَر به غير خدا بهيچوجه متوجّه نيست ، حضرت حقّ متعال خود بدون واسطه قبض روح مىنمايد ؛ يعنى شخص محتضر ، عزرائيل يا فرشته ديگرى را نمىبيند ؛ گرچه آنها دست اندركار باشند .

و در بعضى از موارد ، محتضر مقامش آنطور نيست كه بتواند صرفاً غرق در انوار حضرت احديّت باشد ؛ و چون داراى مراتبى از خلوص مىباشد ، لذا جان دادن او توسّط خود عزرائيل انجام مىگيرد .

( 1 ) صدر آيهء 11 ، از سورهء 32 : السّجدة : « بگو شما را قبض روح مىكند آن فرشتهء مرگى كه بشما گماشته شده است . » ( 2 ) ذيل آيهء 61 ، از سورهء 6 : الانعام : « حتّى تا زمانيكه موت بسراغ يكى از شما بيايد ، در آن هنگام رسولان و فرستادگان ما از فرشتگان ، او را قبض روح مىكنند ؛ و آنها در انجام اين امر كوتاهى ندارند . »