مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٩
اختلاف درجات و مراتب وحى بحسب حالات و وضعيّات مختلف بوده است
كردهايم ، نمىدانم رساست يا رسا نيست ؟
و آن اينكه بگوئيم : كيفيّت نزول وحى سه مرحله دارد :
مرحلهء اوّل : مرحلهء نزول وحى است مِنَ اللَه ، از جانب خدا بلاواسطه .
مرحلهء دوّم : مرحلهء پائينتر از آن ، و آن اينكه از جانب خدا بلاواسطه نباشد بلكه از ناحيهء جبرئيل است ؛ يعنى در جائى كه خدا وحى مىكرده جبرائيل هم بوده ، و خداوند بتوسّط جبرائيل وحى مىنموده است .
مرحلهء سوّم : مرحلهء پائينتر از آن ، و آن اينكه از جانب جبرائيل هم بلاواسطه نبوده باشد بلكه بتوسّط اعوان و ياران او وحى مىشده است . و در اين صورت ، از خداوند بتوسّط جبرائيل ، و از جبرائيل بتوسّط اعوان او وحى مىشده است ؛ و در اين قسم ، هم خداى متعال حاضر بوده است و هم جبرائيل و هم اعوان جبرائيل .
دربارهء اين قسم سوّم كه بتوسّط اعوان جبرائيل وحى مىشده است ، آيهاى در قرآن كريم داريم كه مىرساند اين آيات الهى در الواحى و يا مثلًا نظير الواحى كه در دست سَفَرة كرامٍ بَرَره بوده است نازل مىشده و رسول الله مىخوانده است :
كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرامٍ بَرَرَةٍ . « 1 »
اختلاف درجات و مراتب وحى بحسب حالات و وضعيّات مختلف بوده است
اختلاف درجات و مراتب وحى بحسب حالات و وضعيّات مختلف بوده است
و در تمام اين سه مرحله ، اهل سه مرحله ، يعنى حضرت حقّ و جبرائيل
( 1 ) آيات 11 تا 16 ، از سورهء 80 : عبس : « نه ! اينچنين نيست بلكه آيات قرآن براى تذكّر و پند است ، تا هر كه بخواهد متذكّر گردد . در صحيفههاى بلند مرتبه و بزرگ مقام است . آن صحيفه ها ، بلند رتبه و پاك و پاكيزه است ، كه بدست سفيران حقّ و فرشتگان وحى كه ملائكهء بزرگوار و با اخلاق نيكو هستند فرستاده مىشود . »