مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٠

در وحدت جبرائيل و كيفيّت ربط او با موجودات كثيره در دنيا

اين كثرات و آثار كثيره‌اى كه اثرات وجودى آنهاست تحقّق پيدا مىكند ؟

جواب داده‌اند : بواسطهء تعيّن اسمى كه اينها دارند . بواسطهء همين تعيّن ، كثرات در خارج پيدا مىشوند و خصوصيّت كثرت از بين نمىرود ؛ و به همين جهت واحد ما ، يك واحد نيست ؛ واحدهاى مختلفه و كثرات مختلفه . و در هر حال ديگر نمىشود براى اينها اثبات كثرت نمود ، بطوريكه كثرت واقعى داشته باشند .

در وحدت جبرائيل و كيفيّت ربط او با موجودات كثيره در دنيا

در وحدت جبرائيل و كيفيّت ربط او با موجودات كثيره در دنيا

جبرائيل يكى است ، يك واحد از نوع مجرّد است ؛ مىآيد به اين عالم و بواسطهء ارتباطى كه با اين عالم دارد يك نحوهء كثرتى بوجود مىآورد .

جبرائيل چون داراى تعيّن اسمى است و وحدت عددى دارد ، در مقابل ميكائيل و عزرائيل و إسرافيل قرار گرفته است ؛ ولى چون تعيّن اسمى دارد از همين نقطهء نظر چون آفتاب به همه عالم منتشر مىشود و ايجاد كثرات مىكند .

خورشيد يكى است ، و نورش هم كه آفتاب باشد يكى است . ولى اين آفتاب واحد از نقطهء نظر تابش به اماكن متعدّده ، يك نحو كثرتى پيدا مىكند ؛ به هزار جا مىتابد ، و در هر جا به اسم آنجا ناميده مىشود و هزار واحد بوجود مىآورد .

ما راهى براى جبرائيل كثير نداريم ، بطوريكه حقيقتش متعدّد و افراد بسيارى داشته باشد . ولى با وجود وحدت او ، به جهت تعيّنى كه دارد ، در عالم كثرت ايجاد كثرات مىكند . خودش متكثّر نيست ولى كثرت بوجود مىآورد ؛ قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ . « 1 »

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسانٍ

( 1 ) صدر آيهء 97 ، از سورهء 2 : البقرة : « بگو كيست كه دشمن جبرئيل باشد ؟ و اوست كه به اذن خدا ، بر دل تو آيات قرآن را نازل كرده است . »