مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

در خطابات قرآنيّه كه مصدَّر به لفظ قُلْ است

تفسير براى جملهء وَ فاكِهَةً وَ أَبًّا است ، بنا بر لفّ و نشر مرتّب ؛ چون معنى فاكهه واضح است ، و از طرفى مىدانيم كه فاكهه متاع براى چهارپايان نيست بلكه متاع از براى خصوص انسان است ، بنابراين مَتاعاً لَكُمْ * تفسير براى وَ فاكِهَةً * واقع مىشود ، و طبعاً جملهء وَ لِأَنْعامِكُمْ * تفسير براى وَ أَبًّا خواهد شد ؛ پس معلوم مىشود كه ابّ علوفهء حيوانات است .

و امّا در سورهء نازعات جملهء مَتاعاً لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ تفسير براى جملهء أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها است نه بنحو لفّ و نشر مرتّب و يا مشوّش ، بلكه اجمالًا تفسير آنست كه از آب و گياهى كه از زمين مىرويد ، خداوند متاع شما و متاع چهارپايان را معيّن و مقدّر فرموده است .

چون مرعى در لغت به معنى رِعْى بالكسر است كه به معنى گياه است ؛ و اختصاص به گياه حيوانات ندارد . و يا مصدر ميمى است ، و آن هم به همين معنى است . و امّا جملهء وَ الْجِبالَ أَرْساها جملهء استطراديّه است كه بين جملهء مفسِّر و مفسَّر واقع شده و براى بيان استحكام زمين كه از تمايل و مَيَدان باز ايستد و بهم نپاشد آمده است ؛ كه با كوههاى استوار و ثابت ، اين زمين را حفظ فرمود ، تا بتواند گياه دهد و آب از خود خارج كند ؛ تا خوراك شما و چهارپايان فراهم آيد . اينست آنچه به نظر مىرسد ، و الله أعلم * * *

در خطابات قرآنيّه كه مصدَّر به لفظ قُلْ است

در خطابات قرآنيّه كه مصدَّر به لفظ قُلْ است

تلميذ : در بسيار از آيات قرآن ، اوامرى كه به رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم مىشود ، مصدَّر به لفظ قُلْ است ؛ مانند : قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، « 1 » قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ، « 2 » قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ، « 3 » قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ ، « 4 » قُلْ إِنَّ

( 1 ) آيهء 1 ، از سورهء 112 : الإخلاص : « بگو : اوست الله ، اوست يگانه . » ( 2 ) آيهء 1 ، از سورهء 114 : النّاس : « بگو : پناه مىبرم به پروردگار مردم . » ( 3 ) آيهء 1 ، از سورهء 113 : الفلق : « بگو : پناه مىبرم به پروردگار شكافتگى ( وجود از عدم و يا نور از ظلمت و يا غير آن ) . » ( 4 ) آيهء 1 ، از سورهء 109 : الكافرون : « بگو : اى جماعت كافران ! »