مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٣

مراد از « ماء » در روايت حضرت سجاد :

است .

و اين تفسير قدرى بحسب ظاهر بعيد به نظر مىرسد ؛ گرچه تعبير از انسان به وَ مِنَ الْأَرْضِ بُعدى ندارد ، چون اصل خلقت او از روئيده شدن از زمين است ، و پس از روئيده شدن از زمين رشد پيدا مىكند و بمقام تجرّد روحى و نفسى مىرسد .

وَ اللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَباتاً . « 1 »

« و خداوند شما را رويانيد از زمين ، رويانيدنى . »

و در هر حال همان تفسير اوّل به نظر اقرب است ؛ و شواهدى از روايات و ادعيه نيز بر آن دلالت دارد * * *

مراد از « ماء » در روايت حضرت سجاد :

مراد از « ماء » در روايت حضرت سجاد :

وَ يُعيدُ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ تلميذ : در رسالهء « مَعاد » ( الإنسان بَعدَ الدُّنيا ) مىفرمائيد كه : در آيهء مباركهء : يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ . « 2 »

در « تفسير قمّى » از حضرت سجّاد عليه السّلام در اين فقره از گفتار خدا : يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ چنين تفسير شده است كه : يَعْنِى : بِأَرْضٍ لَمْ تُكْتَسَبْ عَلَيْهَا الذُّنُوبُ ، بَارِزَةً لَيْسَ عَلَيْهَا جِبَالٌ وَ لَا نَبَاتٌ كَمَا دَحَاهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ . وَ يُعِيدُ عَرْشَهُ عَلَى الْمَآءِ ، كَمَا كَانَ أَوَّلَ مَرَّةٍ ، مُسْتَقِلًّا بِعَظَمَتِهِ وَ

( 1 ) آيهء 17 ، از سورهء 71 : نوح ( 2 ) آيهء 48 ، از سورهء 14 : إبراهيم : « روز قيامت روزى است كه زمين تبديل به غير از اين زمين مىشود و همچنين آسمانها ، و جملگى در پيشگاه خداوند قهّار حاضر و ظاهر مىشوند . »