مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — الصفحة ٤٤٨

1 - حضرت آدم ( ع ) وعصيان أو در بهشت

پاسخ به شبهات در رابطه با عصمت أنبياء

شيعه معتقد است كه پيامبران ومعصومين الهى از ابتداى ولادت تا انتهاى حيات ، هرگز مرتكب هيچيك از گناهان كبيره وصغيره چه عمدا وچه سهوا نمىگردند ، در آيات قرآن كريم تعبيرات مختلفي وجود دارد كه گاهى گمان مىشود اين تعبيرات دليل بر اين است كه ممكن است گناه وخطا از آن بزرگواران صادر شده باشد . منكرين عصمت أنبياء به اين آيات استناد مىكنند كه ما بعضي از آياتي كه در اين زمينه مطرح شده را بيان مىكنيم .

1 - حضرت آدم ( ع ) وعصيان أو در بهشت

در سوره طه 121 / آمده است « وَعَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى » ( آدم پروردگارش را عصيان كرد لذا گرفتار غوايت شد وبىبهره ماند ) در اين آية صريحا به حضرت آدم نسبت عصيان وغوايت داده شده كه اين با مقام عصمت أنبياء سازگار نيست ؟

پاسخ : اينكه أولا نهى آدم آزمايشى بوده با توجه به روايتي كه در اين زمينه وارد شده است « 1 » ولذا آدم يك فرمان آزمايشى را مخالفت كرده نه يك امر واجب قطعي را . ثانيا نهى آدم نهى ارشادي بود نه تحريمى زيرا ما دليلي قاطع وروشن

( 1 ) - در حديثي از امام علي بن موسى الرضا ( ع ) مىخوانيم كه در پاسخ به « علي بن محمد بن جهم » كه از متكلّمان معروف آن عصر بود وبه خاطر بعضي از ظواهر قرآني عقيدة به عدم عصمت أنبياء داشت فرمود : « واي بر تو از خدا بترس وبه أنبياء الهى كارهاى زشت نسبت مده وآيات قرآن را به رأى خود تفسير مكن كه خداوند متعال مىفرمايد : « وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ » . سپس فرمود : اما آنچه خداوند درباره آدم فرموده « وَعَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى » اين به خاطر اينست كه خداوند عز وجل آدم را حجت در زمينش وجانشين خودش در بلادش قرار داد ، أو را براي بهشت نيافريده بود در حالي كه معصيت آدم در بهشت بود نه در زمين ( بهشت دار تكليف نبود ، دار آزمايش بوده ) تا تقديرات امر الهى كامل شود ، هنگامى كه به زمين فرستاده شد وحجت وخليفه الهى گرديد مقام عصمت پيدا كرد آن‌گونه كه خداوند مىفرمايد : ان الله اصطفى آدم ونوحا وآل إبراهيم وآل عمران على العالمين ( خداوند آدم ونوح وآل إبراهيم وآل عمران را بر جهانيان برگزيد ) بحار الأنوار 11 / ، ص 72 .