مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — الصفحة ٤٠٢
خداوند داراى جهت نيست
اردبيلى در اثبات اين مدّعا گويد : وجود متحيّز ، بدون حيّز قابل تعقّل نيست . پس لازمهء هر متحيّزى ، حيّز است واين با وجوب وجود منافاة دارد . « 1 »
امتناع حلول خداوند در چيزى
امتناع حلول خداوند در چيزى
عموم مليّيون وصاحبان شرايع به جز نصارى وجمله صوفيه اتّفاق دارند كه بارى تعالى در چيزى حلول نكند علّامه اردبيلى گويد : اين بدان جهت است كه حلول ، متوقّف به محلى است وتوقف حقّ به محل با وجوب وجود منافاة دارد . « 2 »
عقلا اتحاد بارى تعالى با موجودى محال است
عقلا اتحاد بارى تعالى با موجودى محال است
محقق اردبيلى در بيان امتناع اتحاد حق تعالى با موجودى ديگر مىگويد : اوّلا اتحاد بين دو چيز محال است ، ثانيا اگر قرار باشد ، خداوند با موجودى متحد شود ، قهرا بايد با ممكن ، متحد شود ، چون در جاى خود ثابت كرديم كه واجب الوجود ، يكى بيش نيست ، در اين صورت اتحاد واجب با ممكن خواهد بود ولازمه‌اش اين است كه واجب ، ممكن شود وممكن واجب كه اين امر محال است . « 3 »
خداوند داراى جهت نيست
خداوند داراى جهت نيست
در اصطلاح متكلمين ، جهت ، عبارت است از مقصد متحرك وچيزى كه بتوان به آن اشاره كرد . « 4 »
محقّق اردبيلى مىگويد : دليل نفى جهت از حق تعالى همان برهان است كه در نفى مكان از خداوند اقامه شده است . « 5 »
( 1 ) . حاشية شرح تجريد : 61 - 60 . ( 2 ) . حاشية شرح تجريد : 61 . ( 3 ) . حاشية شرح تجريد : 62 . ( 4 ) . فاضل مقداد ، شرح باب حادي عشر : 20 . ( 5 ) . حاشية شرح تجريد : 62 .