شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٩

قانع نشدن علامه حلّى از قول جناب محقق طوسى در مسئله نفس الامر

ما منبع و خزينه‌اى دارند ؟ حل كردن اين مطلب كار بسيار مشكلى است . عين 34 عيون مسائل نفس به جهت القاء حل اين مطلب ، انشاء شده است .

حضرت استاد در ابتداى اين عين مىفرمايند : فاعلم ان من المباحث الرئيسة في الفلسفة الالهية و العرفان الحقيقي ، البحث عن نفس الامر . و يعني بها صور حقائق القضايا الصادقة المتحققة في متن النظام الاحسن الوجودي ، التي لها في كل مرتبة من مراتب العوالم الطولية ظهور خاص ، و تلك القضايا حاكية عنها . و الكواذب بأسرها عارية عن نفس الامر .

ايشان مىفرمايند : يكى از مباحث اصلى در فلسفه الهى و عرفان حقيقى ، بحث از نفس الأمر است و مراد از آن ، صور حقايق قضاياى صادق و موجود در متن نظام احسن وجودى است . اين صور در هر مرتبه‌اى از مراتب عوالم طولى ، ظهورى ويژه دارند ، و اين قضايا از آنها حكايت مىكنند و حال آن‌كه همه قضاياى كاذبه خالى از نفس الأمر هستند .

قانع نشدن علامه حلّى از قول جناب محقق طوسى در مسئله نفس الامر

قانع نشدن علامه حلّى از قول جناب محقق طوسى در مسئله نفس الامر

بحث نفس الأمر اگرچه قبل از جناب محقق طوسى و علامه حلّى ، از افرادى چون شيخ الرئيس بو على سينا نيز مطرح شده بود . اما سرچشمه اصلى و كامل اين بحث از جناب محقق طوسى و علامه حلّى بوده و اين بحث بواسطه ايشان بسيار اوج گرفته است .

حضرت استاد در ادامه شرح عين 34 سرح العيون ، رساله نفس الأمر خود را نقل مىكنند . در ابتدا عبارتى از جناب خواجه طوسى از تجريد الاعتقاد آورده به اينكه : و اذا حكم الذهن على الامور الخارجية بمثلها وجب التطابق في صحيحه و الّا فلا ، و تكون صحيحه باعتبار مطابقته لما في نفس الأمر لإمكان تصوّر الكواذب .

يعنى زمانيكه ذهن بر امور خارجيه به مانند آنها حكم كرد ، براى تشخيص