شرح نهاية الحكمة ( فارسى )
- المؤلف: داوود صمدى آملى
- الوفاة: معاصر
- القسم: المنطق والفلسفة
- الناشر: قائم آل محمد ( عج ) - قم
فهرس الكتاب
- المقدمة
- متن
- ترجمه
- كلامى به عنوان مدخل براى اين فن
- [ موجود واقعى دانستن هر موجود ذى شعور خود را ]
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- ادراك وجود و فرمايش طايفه سوفسطايى
- اوّليت ادراك نفس ناطقه
- سريان حكمت در افعال كودك
- فلسفه تمام العلوم است
- « الف » ادامه دارد
- سرّ ابتدا به الف شدن نهاية الحكمة
- عالم طبيعت و جايگاه آن
- تصديق قبل از تصور
- علم تركيبى در ذات تمامى موجودات
- پيرامون عظمت كتاب نهاية الحكمة
- متن
- ترجمه
- [ عدم ترديد در امكان اشتباه ما ]
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- برهان صديقين ( اصل واقعيت )
- پيرامون اصل واقعيت
- بناى تمام مسائل علمى بنابر نظر شيخ الرئيس
- تحقيق در يكى از مصاديق پندار واقعيت ( غول - ديو )
- هدف از آموختن فلسفه و اينكه فلسفه يك علم مفهومى نيست
- اشارهاى به فرق بين فلسفه و عرفان
- متن
- ترجمه
- [ اكتفاء فلسفه به برهان ]
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- جايگاه برهان در فلسفه
- تفكيك خطابيات از برهانيات
- يقين اعتقاد كشفى است
- فيلسوف كامل و مقام يقين
- مقام رفيع تبليغ
- متن
- ترجمه
- [ انحصار احوال موجود به احكامى كه مساوى با موجود است ]
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- احوالات مورد بحث از وجود در فلسفه
- تعريف حكمت در شرح حكمة الاشراق
- فرق بين طاقت و وسع
- اقسام حكمت
- [ حكمت نظرى ]
- [ حكمت عملى ]
- اقسام حكمت عملى
- [ علم اخلاق ]
- [ علم منزلى ]
- [ سياست مدنى ]
- [ علم السياسة ]
- [ علم النواميس ]
- ضرورت يادگيرى علم النواميس
- توجه به يك نكته مهم
- بحث لغوى پيرامون فلسفه و فيلسوف
- انسان موجودى با دو بال تعلّق و تجرّد
- سير علمى مقدم بر سير عملى است
- متن
- ترجمه
- [ عامتر بودن فلسفه از همهء علوم ]
- نكات تشريحى
- ضرورت تبعيت از موضوع هر علمى
- گسترهء موضوع فلسفه نسبت به موضوعات علوم ديگر
- لزوم نياز داشتن همه علوم به فلسفه
- اوّليت تصور و تصديق وجود عام
- طرح يك اشكال : [ نيازى به براهين مختلف نبودن براى اثبات حق متعال ]
- [ پاسخ : براهين اثبات حق متعال تنبيهاتى براى توجه و آگاهى دادن افراد هستند ]
- سير ادراك از الفاظ ادبى تا حقايق فلسفى
- موضوع فلسفه وجود است يا موجود ؟
- فرمايش جناب آخوند قدّس سرّه
- گذر از يك كتل سنگين
- متن
- ترجمه
- [ حكم محمولاتى كه در فلسفه اثبات مىشوند ]
- نكات تشريحى
- در بيان اطلاق وجود
- در بيان مساوقت وجود با حق
- در بيان صمديّت حق متعال
- نقش صحف عرفانيه در فهم خطاب محمدى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
- بيان حالات مختلف موضوع و محمول
- متن
- ترجمه
- [ جارى شدن مسائل در فلسفه به طريق عكس الحمل ]
- نكات تشريحى
- مطلوب بالذات بودن موضوع فلسفه
- ثمرهء شجره طوبى فلسفه
- متن
- ترجمه
- [ آثار اعم اشيا بودن موضوع فلسفه ]
- [ نكات تشريحى ]
- برهان لمّ و برهان انّ
- تأملى در مبحث علت و معلول فلسفه
- نقل خاطرهاى از جناب علامه طباطبايى قدّس سرّه
- [ مرحله اول در احكام وجود كليه است و در آن پنج فصل مىباشد ]
- متن
- ترجمه
- [ فصل اول : مشترك معنوى بودن وجود ]
- مفهومى يا حقيقى بودن مباحث اين فصل
- مراد از اشتراك معنوى وجود
- قول به اشتراك لفظى وجود و ردّ آن
- متن
- ترجمه
- فصل دوم در اصالت وجود و اعتباريت ماهيت است .
- نكات تشريحى
- تحقيقى در ريشه تاريخى عنوان اين فصل
- معناى اصالت وجود و اعتباريت ماهيت
- القاء يك كد شريف
- تبيين مبناى اصالت وجود و اعتباريت ماهيت
- ارتقاء به يك مبناى شريفتر
- ايراد شيخ اشراق بر اصالت وجود
- ايرادى ديگر بر اصالت وجود و جواب آن
- فرمايش جناب بهمنيار
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- چند ايراد و جواب در مسأله اصالت وجود
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- نظريه محقق دوّانى و نقد آن
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- وجود ، سبب حمل احكام بر ماهيات است
- تخليه ماهيت از وجود در مقام ذهن
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- نكات تشريحى
- وجود مساوق با شخصيت است
- تنزيه حق ( وجود ) از ضدّ و ندّ
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- [ نكته تشريحى ]
- بيان واحديّت و احديّت وجود
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- [ اقسام محمولات وجود : ]
- [ محمولات من صميمه ]
- [ محمولات بالضميمه ]
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- [ نكات تشريحى ]
- دليل مغايرت دو حيثيت وجودى و ماهوى
- توجه به يك نكته
- يكى از مبادى تصور تغاير وجود و ماهيت در خارج
- مبداء اختلاف آثار
- تحقيقى در ماهيات
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- نفس الامر به بيان جناب علامه
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- قول جناب محقق طوسى و اشكال بر آن از علامه طباطبائى
- متانت قول جناب محقق طوسى
- قول ديگر در نفس الأمر و رد آن
- مسئله نفس الأمر در عيون مسائل نفس
- قانع نشدن علامه حلّى از قول جناب محقق طوسى در مسئله نفس الامر
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- شيئيت مساوق با وجود است
- توجيه قول به « حالّ » نزد علامه حسنزاده
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- سببى براى وجود نيست
- حلّ اشكال
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- حقيقت وجود عين خارجيت است
- حقيقت وجود به علم حصولى در نمىآيد
- فرق مفهوم با ماهيت
- متن
- ترجمه
- فصل سوم در اين است كه وجود يك حقيقت تشكيكى است
- نكات تشريحى
- انحاء كثرت در هويات عينيه
- كثرت ماهوى
- كثرت وجودى
- تشكيك ذات مراتب وجود
- انحاء تشكيك
- تشكيك عامى
- متن
- ترجمه
- تشكيك خاصى
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- تمايز مراتب وجود به نفس ذات وجود است
- بين مراتب وجود اطلاق و تقييد مىباشد
- متن
- ترجمه
- اعتبارى بودن تركيب مراتب وجود از وجود و عدم
- بساطت و تركيب در وجود غير از بساطت و تركيب در موارد ديگر است
- زيادت حدود مساوق ضيق وجود است
- اقتضاى قول به مشككه بودن وجود
- براى وجود سه تخصص گوناگون است
- متن
- ترجمه
- فصل چهارم در پارهاى از احكام عدم است
- جايگاه عدم در مباحث فلسفه
- عدم تمايز در اعدام مطلق
- تمايز در عدم مضاف و عدم مقيد
- متن
- ترجمه
- اشكال اعتبار عدم عدم
- اشكالى به قضيهء « از معدوم مطلق خبر داده نمىشود » و مانند آن
- متن
- ترجمه
- فصل پنجم در اين است كه تكرارى در وجود نيست
- تشخّص هر شى به يك وجود خاص است
- استحالهء وجود مثلين به تمام جهات
- امتناع دارايى دو وجود براى يك موجود
- توجيه اول جواز اعادهء معدوم و ردّ آن
- توجيه دوم براى جواز اعاده معدوم و ردّ آن
- متن
- ترجمه
- دليل اول بر امتناع اعاده معدوم
- دليل دوم بر امتناع اعاده معدوم
- دليل سوم بر امتناع اعاده معدوم
- دليل چهارم بر امتناع اعاده معدوم
- دليل جواز اعادهء معدوم و ردّ آن
- [ مرحله دوم در وجود مستقل و رابط است و در آن سه فصل مىباشد ]
- متن
- ترجمه
- فصل اول
- [ در تقسيم نمودن وجود به مستقل و رابط است ]
- وجود مستقل يا محمولى و نفسى
- ظرافتى در اختيار عنوان
- شناسايى بيشتر وجود رابط
- وجود رابط محور طرفين است
- متن
- ترجمه
- كلمات تشريحى
- عينيت وعاء تحقق وجود رابط با وعاء تحقق طرفين قضيه
- حكايت وجود رابطى از اتحاد بين طرفين قضيه
- عدم وجود رابط در حمل اولى و هليات بسيطه
- عدم وجود رابط در قضاياى سالبه
- فحص بيشترى پيرامون قضاياى سالبه
- سنخيت وجودات رابط با حق متعال
- متن
- ترجمه
- فصل دوم در كيفيت اختلاف وجود رابط و مستقل است
- نكات تشريحى
- فرق بين وجود رابط و نسبت حكميه
- نحوه اختلاف وجود مستقل با وجود رابط
- تقسيم وجود رابط به دو قسم و بيان اضافه اشراقى و امكان فقرى
- متن
- ترجمه
- نكات ادبى
- [ نكات تشريحى ]
- هر مفهومى تابع شيئى است كه از آن انتزاع مىشود
- ممكنات همه روابط و اضافاتند
- متن
- ترجمه
- فصل سوم در انقسام وجود فى نفسه به وجود لنفسه و وجود لغيره است
- نكات ادبى
- [ نكات تشريحى ]
- مراد از لغيره بودن وجود
- مفاهيم منتزع از وجودات ناعتى ، ماهيات آنها و يا ماهيات منتزع از آنها به شمار نمىآيد
- [ مرحله سوم در تقسيم نمودن وجود به ذهنى و خارجى است و در آن يك فصل مىباشد ]
- متن
- ترجمه
- نكات تشريحى
- وجود ذهنى و وجود خارجى
- بررسى اقوال در وجود ذهنى
- تطوّرات فكرى امام فخر رازى
- قول قائلين به اشباح در باب علم
- متن
- ترجمه
- نكته تشريحى
- براهين اثبات وجود ذهنى
- برهان اول [ ادراك كلى بودن ماهيات ]
- برهان دوم [ درك امورى كه اصلا وجود خارجى ندارند ]
- متن
- ترجمه
- [ نكات تشريحى ]
- احراز وجود ذهنى از طريق ادراك امور عدمى
- احراز وجود ذهنى از طريق خطاى در علوم
- ملازمت قول قائلين به اشباح با تخطئهء باب علم
- متن
- ترجمه
- [ نكات تشريحى ]
- تعدّد در وجود ذهنى و عدم تعدّد در وجود خارجى
- هر شىء فقط داراى يك ماهيت است
- معيار اندراج ماهيت در تحت مقولات
- حمل اوّلى ذاتى و حمل شايع صناعى
- متن
- ترجمه
- [ نكات تشريحى ]
- اشكال وحدت جوهر و عرض در وجود ذهنى جوهر
- متن
- ترجمه
- اشكال دوم ، اشكال اندراج يك ذات در تحت دو مقوله
- فائده [ در يكى از بطون ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ
- متن
- ترجمه
- اشكال سوم ، اشكال انفعال ذهن به تصورات گوناگون
- متن
- ترجمه
- اشكال چهارم ، اشكال كليت و جزئيت شىء واحد
- متن
- ترجمه
- اشكال پنجم ، اشكال تصور محالات ذهنى
- متن
- ترجمه
- نكته ادبى
- [ نكات تشريحى ]
- امر دوم ، فرق بين علم و وجود ذهنى
- مبدأ بسيارى از اختلافات ، تصور امور معدومه است
- ارتباط بحث وجود ذهنى با معاد جسمانى
- متن
- ترجمه
- اشكال انطباع كبير بر صغير
- متن
- ترجمه
- اشكال انتقال ماهيات به انفسها در ذهن
- متن
- ترجمه
- براى وجود واجب و عدم مطلق ماهيتى در ذهن نيست
- مطالبى پيرامون بحث وجود ذهنى
- اصول 49 گانه يا مطالب رئيسهء وجود ذهنى
- [ اصل اول : مدخليت وجود ذهنى براى علم به اسرار معاد جسمانى و روحانى . ]
- اصل دوم : حيطهء بحث وجود ذهنى در علم حصولى است .
- اصل سوم : ظهور ظلّى .
- اصل چهارم : فرق ذهن با وجود ذهنى .
- اصل پنجم : انحفاظ ماهيات در انحاء وجودات .
- اصل ششم : تفاوت صورت علميه با وجود ذهنى . « 1 »
- اصل هفتم : رد قائلين به شبح در باب وجود ذهنى . « 1 »
- اصل هشتم : تشبه انسان به حق متعال در ذات و صفات و افعال . « 1 »
- اصل نهم : عدم اضعفيت صور علميه از وجودات خارجيه . « 1 »
- اصل دهم : انشاء نفس ناطقهء انسانى . « 1 »
- اصل يازدهم : مظهرى و مظهريت نفس ناطقهء انسانى . « 1 »
- اصل دوازدهم : مظهر بودن و مصدر بودن نفس ناطقه . « 2 »
- اصل سيزدهم : اسامى صورت حاصلهء در ذهن به اعتبار گوناگون . « 1 »
- اصل چهاردهم « 1 »
- نفس ناطقهء انسانى در مقام انشاء صور خيالى « 2 »
- رد قول مشّاء در باب علم
- قول شيخ اشراق در باب علم
- رد نظريهء شيخ اشراق قدّس سرّه
- اثبات وجود ذهنى
- اصل پانزدهم : طلب مجهول مطلق محال است .
- اصل شانزدهم : اطلاق ادله وجود ذهنى بر ادله اثبات صور علميه . « 1 »
- اصل هفدهم : اثبات وجود ذهنى از طريق معدوم ممكن . « 1 »
- فهرست
- فهرست براساس كتاب نهاية الحكمة
- المقدمة
- المرحلة الأولى في أحكام الوجود الكلية
- المرحلة الثانية في الوجود المستقلّ و الرابط
- المرحلة الثالثة في انقسام الوجود الى ذهني و خارجي