شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — الصفحة ١١
اوّليت ادراك نفس ناطقه
غرض اينكه جز طايفه سوفسطى كسى در ادراكات اوليهاش شكى ندارد .
جناب علامه طباطبايى قدّس سرّه در ابتدا ما را به وجود خود و به وجود آنچه كه در اطراف ما هست تنبه دادهاند ، چه اينكه حضرت استاد نيز در كتاب شريف دروس معرفت نفس از همان ابتدا ما را به شهود موجودات توجه دادهاند و فرمودهاند :
وجود است كه مشهود ماست ، ما موجوديم و جز ما همه موجودند ؛ ما جز وجود نيستيم و جز وجود را نداريم و جز وجود را نمىيابيم و جز وجود را نمىبينيم .
جناب علامه قدس سرّه در بداية الحكمة نيز به همين روش عمل كرده اما در نهاية الحكمة اين مطلب را مبسوطتر از بدايه مطرح كرده است . اين مقدار مقبول همه است و هركسى در هر رشتهاى قدم بگيرد ، چه در علم و چه در عين ، اولين پلهاى كه روى آن قدم مىنهد پلهء وجود است و اولين پلهاى هم كه در آن اقرار به وجود مىكنيم ، خودمانيم .
اوّليت ادراك نفس ناطقه
اوّليت ادراك نفس ناطقه
نكتهاى كه اكنون در صدد بيان آن هستيم اين است كه جناب علامه طباطبايى قدّس سرّه اولين مرحله اقرار به وجود را اقرار افراد ، به ادراك نفس ناطقه خود اختصاص دادند و فرمودند : إنّا معاشر الناس أشياء موجودة جدّا ، هر علمى كه با نفس ناطقه انسانى شروع شود چنين علمى از باب ؛ من عرف نفسه فقد عرف ربه ، تا اندازهء بسيار زيادى انسان را براى رسيدن به حقايق و اسرار نظام هستى كمك مىكند . لذا ايشان در آينده به مناسبت مباحث ، تمثيلاتى از باب معرفت نفس مطرح مىكنند كه آنها خيلى براى ما كار مىرسد .
همانطور كه بارها محضر عزيزانى كه خدمتشان تشرف داشتيم به عرض