منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٧٧

ماده و صورت خطابه

2 - هدايت و راهنمائى عوام و اقناع كسانى كه از فهم حقايق و دقايق برهانى قاصرند .

3 - ارشاد مبتديان كه تازه به تحصيل علوم پرداخته و بدرجهء فهم مطالب دقيق نرسيده‌اند .

4 - تمرين ذهن براى تسلط بر جوابگوئى و سخنورى .

صنعت خطابه

صنعت خطابه

( 1125 ) خطابيات سخنانى است كه براى تصديق ظنى و جلب اطمينان جمهور به كار ميرود .

ماده و صورت خطابه

ماده و صورت خطابه

( 1126 ) مقصود از خطابه حصول اعتقاد قطعى نيست به اين جهت اجزاء مادى و صورى آن ممكن است ظنى باشند ، و نيز صدق و كذب در موادّ آن شرط نيست بلكه بايستى نتيجهء ظنى و اقناع قلبى از آنها حاصل گردد ولو به نظر گوينده دروغ باشد .

خطابه از مظنونات . و مقبولات ، و مشهورات بادى الرأى كه شبيه بمشهورات حقيقى ميباشند تشكيل مىشود ، زيرا همهء اينها مفيد ظن به نتيجه و قانع‌كننده هستند ، و نيز ممكن است مبادى خطابه لازم القبول و صورت آن غيرضرورى باشد ، يا به عكس صورتش قياس منتج بوده و ماده‌اش غيريقينى باشد ، زيرا در همهء اين موارد نتيجهء ظنى حاصل ميگردد .

( 1127 ) خطابه از جهت صورت نيز ممكن است به صورت قياس صحيح يا غيرصحيح و فاقد الشرايط باشد ، و همچنين به صورت