منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى )
- المؤلف: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : عبدالمحسن مشكوة الدينى )
- الوفاة: 1050
- القسم: المنطق والفلسفة
- الناشر: آگاه - تهران
فهرس الكتاب
- آنچه در اين مجموعه است
- مقدمه مترجم و شارح
- سبب نامگذارى كتاب و عناوين فصول آن
- سبب اقدام به طبع رساله
- ترجمه كتاب
- اقدام بشرح كتاب
- ترتيب و تنظيم مطالب شرح
- شمارهگذارى مطالب شرح
- شمارههاى فرعى
- « راهنمائىهاى لازم براى سهولت استفاده از شرح »
- فهرست مطالب كتاب
- اللّمعات المشرقيّة فى الفنون المنطقيّة
- الإشراق الأول في إيساغوجي و فيه مقدمة و لمعات
- المقدمة
- [ اللمعات ]
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة 3
- لمعة 4
- لمعة 5
- لمعة 6
- لمعة 7
- لمعة 8
- لمعة 9
- لمعة 10
- الإشراق الثاني في الأقوال الشارحة
- لمعة 1
- لمعة 2
- في أمثلة من الخطإ في التعاريف مهذبة للطبع
- الإشراق الثالث في باريرميناس
- تمهيد
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة 3
- لمعة 4
- لمعة 5
- لمعة 6
- الإشراق الرابع في جهات القضايا و تصرفات فيها
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة إشراقية 3
- لمعة 4
- لمعة حكمية 5
- لمعة 6
- لمعة 7
- الإشراق الخامس في التركيب الثاني
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة 3
- لمعة 4
- لمعة 5
- لمعة 6
- حل و عقد
- لمعة 7
- الإشراق السادس في قياس الخلف
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة 3
- الإشراق السابع في أصناف ما يحتج به
- الإشراق الثامن في البرهان
- تمهيد
- [ اللمعات ]
- لمعة 1
- لمعة 2
- لمعة 3
- لمعة 4
- الإشراق التاسع في سوفسطيقى أي المغالطة
- تمهيد
- لمعة 1
- ترجمه اللّمعات المشرقيّة فى الفنون المنطقيّة
- ( [ اشراق اول ] ) در ايساغوجى است ( 1 )
- * ( [ مقدمه ] ) *
- لمعهء ( 1 ) علم يا تصديق است و آن اعتقاديستكه راجح باشد
- لمعهء ( 2 ) ( اقسام دلالت )
- لمعهء ( 3 ) ( لفظ مفرد و مركب )
- لمعهء ( 4 ) ( تعريف كلى و اقسام آن )
- لمعهء ( 5 ) لفظهاى فراوان گاهيكه معنى آنها يكى باشد مترادف ناميده ميشوند
- لمعهء ( 6 ) دو كلى كه همهجا در افراد جدا باشند متباين هستند .
- لمعهء ( 7 ) ( تعريف حمل و اقسام آن ) ( 29 )
- لمعهء ( 8 ) ذاتى اگر تمام ماهيت باشد نوع است .
- لمعهء ( 9 ) كسى كه مىپرسد آن چيست [ پاسخ او نوع يا جنس خواهد بود ]
- لمعهء ( 10 ) مفهوم اين معانى منطقى و معروضشان طبيعى و مجموع مركب از عارض و معروض عقلى است
- ( اشراق دوم ) * ( در گفتارهاى شارحه است ) *
- لمعهء ( 1 ) معرّف هرچيز محمولى است كه مفيد تصور موضوع خود باشد
- لمعهء ( 2 ) حد نامى است كه بر تام و ناقص بطور اشتراك گفته مىشود
- ( اشراق سوم ) * ( در بارير ميناس است ) *
- * ( مقدمه ) * ( 145 )
- لمعهء ( 1 ) قضيهء خبرى كه قسمى از مركب تام است ( 153 )
- لمعهء ( 2 ) موضوع حكم اگر شخص باشد آن قضيه شخصيه است
- لمعهء ( 3 ) موجبه بودن قضيه اقتضا دارد كه موضوع قضيه وجود داشته باشد .
- لمعهء ( 4 ) هرگاه حرف سلب جزء هردو جزء قضيه . يا جزء يكى از دو جزء قضيه قرار داده شده باشد . قضيه معدولة الطرفين يا يكى از دو طرف است ( 263 )
- لمعهء ( 5 ) كلى و جزئى بودن و اهمال و تعيّن در قضاياى شرطيه بواسطهء ملاحظهء اوضاع و اوقات است
- لمعهء ( 6 ) بعضى از قضاياى شرطيه از دو حمليه يا از دو متصله يا از دو منفصله كه قسيم حمليهاند ( 303 )
- ( اشراق چهارم ) * ( در جهات قضايا و تصرفاتى است كه در آنها مىشود 310 ) *
- لمعهء ( 1 ) نسبت داشتن هرمحمولى بموضوع خود از وجوب و امكان يا امتناع خالى نيست ( 312 )
- لمعهء ( 2 ) امكان عام مقابل ممتنع است ( 371 )
- لمعهء اشراقى ( 3 ) امتياز بين قضايا بعوارض است نه بفصول
- لمعهء ( 4 ) تناقض اختلاف دو قضيه است ( 421 )
- لمعهء حكمتآميزى است ( 5 )
- لمعهء ( 6 ) عكس مستوى ( 471 )
- لمعهء ( 7 ) عكس نقيض تبديل نقيض دو طرف قضيه است بطوريكه صدق و كيف باقى بماند ( 516 )
- ( اشراق پنجم ) * ( در تركيب دوم است - 528 ) *
- لمعهء ( 1 ) مهمترين حجّتها ( 530 )
- لمعهء ( 2 ) اوسط يا محمول صغرى و موضوع كبرى مىباشد ، در اين صورت شكل اول است
- لمعهء ( 3 ) شرط شكل اول موجبه بودن صغرى ( 595 )
- لمعهء ( 4 ) شروط شكل دوم :
- لمعهء ( 5 ) ( شروط شكل سوم )
- لمعهء ( 6 ) گاهى قياسهاى اقترانى از قضاياى شرطيه فراهم مىآيند .
- ( در اينجا حل و عقدى است )
- لمعهء ( 7 ) استثناء در قياس استثنائى ، نهادن يا برطرفكردن بعضى از اجزاء قضيهء شرطيه است
- ( اشراق ششم ) * ( در قياس خلف است ) *
- لمعهء ( 1 ) هيچ قياسى كمتر از دو مقدمه ندارد .
- لمعهء ( 2 ) خلف قياسى است كه بواسطهء باطلكردن نقيض مطلوب حقانيت آن در قياس بيان مىشود
- لمعهء ( 3 ) قياس دور .
- ( اشراق هفتم ) * ( در اصناف ( 865 )
- ( اشراق هشتم ) * ( در برهان است ) *
- « مقدمه »
- لمعهء ( 1 ) قسمى از مطالب علمى امور تصورى و بعضى امور تصديقى است
- لمعهء ( 2 ) حد وسط در برهان لازم است علت ثبوت اكبر براى اصغر باشد
- لمعهء ( 3 ) اجزاء علوم : موضوعات و مبادى و مسائل علم هستند
- لمعهء ( 4 ) حد بوسيلهء برهان بدست آورده نميشود
- ( اشراق نهم ) * ( در سوفسطيقى يعنى « مغالطه » است ) *
- « مقدمه »
- لمعهء ( 1 ) غلط صورى قياس
- شرح اللّمعات المشرقيّة فى الفنون المنطقيّة
- [ بخش اول قسمت صوري علم منطق ]
- ( 1 )
- غاطيغورياس ( كاتى گورياس )
- بارى ارميناس : عبارت
- اناليتيك - تحليل
- تحليل اولى
- تحليلات ثانيه
- طوبيقا
- سوفسطيقا ( سوفستيك )
- * ( فهرست ابواب منطق در كتب متداول اسلامى ) *
- ( 2 )
- ( 3 )
- ( 3 / 7 ) ترتيب فصول و ابواب منطق
- ( 4 )
- ( 4 / 2 ) تفاوت حدس و فكر
- ( 5 )
- ( 6 )
- ( 6 / 2 ) تقسيم علم بتصور و تصديق
- ( 6 / 3 ) تصديق
- ( 6 / 4 ) معنى ديگر تصور كه شامل تصديق نيز مىشود
- ( 7 )
- ( 7 / 2 ) مبادى علوم قطعى و يقينى
- ( 8 )
- ( 9 )
- ( 10 )
- ( 11 )
- ( 12 )
- ( 13 )
- ( 14 )
- ( 14 / 5 ) اقسام دلالت لفظيهء وضعيه
- ( 14 / 9 ) فهرست اقسام دلالتها با ذكر مثال
- ( 15 )
- ( 16 )
- ( 17 )
- ( 18 )
- ( 19 )
- ( 20 )
- تقسيمات كلى
- ( 21 )
- ( 22 )
- تقسيم دوم كلى از جهت صدق بر افراد
- [ 23 ] « متواطى و مشكك »
- ( 24 )
- ( 25 )
- ( 26 )
- لفظ متحد المعنى
- لفظ متكثر المعنى
- نسب اربع
- نقيض كلىها و نسبت بين آنها
- ( 28 )
- اقسام حمل و محمولات
- محمول ذاتى و عرضى
- معنى اول ذاتى
- نشانيهاى ذاتى باب ايساغوجى
- معنى ديگر ذاتى
- محمول عرضى
- محمولات - عرضى
- « ذاتى باب برهان »
- معنى ديگر ذاتى - عرض ذاتى در مقابل عرض غريب
- تقسيم دوم محمول : عرض لازم و عرض مفارق
- اقسام عرض لازم
- تقسيم سوم محمول : عرض بىواسطه و باواسطه
- ( 60 )
- ( 61 )
- تعريف حمل
- ملاك تقسيم حمل
- تقسيم اول
- حمل هو هو يا حمل متواطى
- حمل ذاتى . اولى . بالذات
- حمل عرضى يا حمل شايع - يا متعارف
- اقسام حمل شايع
- حمل شايع بالذات - يا عرضى بالذات
- حمل شايع بالعرض - يا عرضى بالعرض
- حمل اشتقاقى يا حمل ذو هو و فى هو
- فهرست اقسام حمل
- كليات خمس
- پرسشها و پاسخها
- [ نوع ]
- نوع حقيقى
- تعريف نوع اضافى
- اختلافات نوع اضافى با نوع حقيقى
- نسبت نوع اضافى با نوع حقيقى
- [ جنس ]
- تعريف جنس
- رد قول مشهور كه جنس تمام ماهيت مشتركه و محمول بر حقايق مختلفه است
- ( 77 / 3 ) تعريف صحيح براى جنس
- تفاوت جنس با فصل بعيد
- جنس قريب
- ( 80 )
- تعدد اجناس بحسب درجات بعد
- مترتب بودن كليها بر يكديگر
- متناهى بودن عدد كليها
- وجود از سنخ ماهيات و اجزاء ماهيت نيست
- تفاوت اجناس با نوع اضافى
- نسبت ما بين جنس و نوع اضافى
- [ فصل ]
- تعريف فصل
- فصل قريب و فصل بعيد
- فصل قريب
- اختلاف در اينكه فصل اخير در جواب ما هو واقع مىشود يا نميشود
- فصل بعيد
- فصل مقوم . فصل مقسم . فصل محصل
- عرض عام و عرض خاص
- تعريف خاصه
- خاصه يا عرض عام بودن از امور نسبى است
- خاصهء شامل و غيرشامل
- عرض عام
- خاصه حقيقى و غيرحقيقى
- ( 101 )
- آيا طبيعى موجود است يا نيست
- معرف يا قول شارح
- شرايط معرف
- اقسام معرف
- تعريف حد
- شرايط تشكيل حد
- حد تفصيلى و حد اجمالى
- ايجاز در تعريف جايز نيست
- در تعريف خود حد كلمهء وجيز آوردن بيهوده است
- حد تام و حد ناقص
- تعريف رسم
- رسم تام
- رسم ناقص
- اجزاء رسم
- نام حد بر تام و ناقص بطور اشتراك لفظى گفته مىشود
- تشكيك در مراتب حد
- اقسام معرف از جهت تركيب و بساطت موضوع
- تشكيل معرف در مركبات خارجيه
- ترتيب اجزا در حد لازم نيست
- حد كامل برهان . حد مبدأ برهان . حد نتيجهء برهان
- مشاركت حد و برهان
- معانى كلمهء حد
- حد وجودى يا تعريف مجهولات بعلل وجودى
- اعتبارات سهگانه براى جنس
- ( اعتبار اول ) جنس در حال تخصصيافتگى يا به شرط شىء
- ( اعتبار دوم ) جنس به شرط تخصص نداشتن يا به شرط لا
- ( حالت سوم ) لا به شرط يا جنس طبيعى
- شرايط ديگريكه بايستى در معرف رعايت شود
- تعريف بمساوى در شناسائى
- تعريف بضد
- تعريف باخفى
- تعريف چيزى به خود
- تعريفيكه مستلزم دور است
- تعريف متضائفان
- در تعريف بايستى الفاظ رايج صريح گفته شود
- بارير ميناس
- ملاك تقسيمات قضيه
- مقدمه ( 145 )
- تعريف قضيهء خبرى
- تقسيم اول قضيه خبريه
- حمليه . متصله . منفصله
- دليل انحصار قضيهء خبريه در سه قسم
- تعريف قضيهء خبريهء حمليه
- اجزاء حمليه
- اقسام رابطه
- تعريف قضيه شرطيه
- اجزاء قضيهء شرطيه
- رابط در شرطيات
- اقسام شرطيه
- مورد انعقاد قضيه متصله
- مورد انعقاد قضيه منفصله
- تعريف متصله
- اقسام متصله
- تعريف منفصله
- اقسام منفصله
- تعريف منفصلهء حقيقيه
- قضيه مانعة الجمع
- قضيه مانعه الخلو
- تقسيم دوم شرطيه از جهت نوع لزوم
- اختلاف در آنكه موضوع دو جزء منفصله لازم است يكى باشد يا ممكن است متعدد باشند
- اجزاء شرطيه صادق گاهى كاذب هستند
- تقسيم دوم قضيه از جهت اهمال و تعيين موضوع است
- در علوم فقط قضيه كليه و جزئيه مورد استفادهاند
- در قضيه موجبه وجود موضوع لازم است
- خلاصهء مبحث
- تقسيم سوم قضيه از جهت نحوهء وجود موضوع است
- موضوع موجبه اخص از سالبه است
- سالبه و موجبه بحسب اتفاق از جهت احتياج بوجود موضوع مساوى مىباشند
- همه مفاهيم حتى معدومات در مبادى عاليه وجود دارند
- شبههى معدوم مطلق و مجهول مطلق
- محصورات مشتمل بر عقد وضع ايجابى هستند
- تقسيم چهارم قضيه از جهت سلب و ايجاب اقسام موجبه و سالبه
- قضيهى موجبهى محصله
- سالبهى بسيطه يا سالبهى محصله
- احكام سالبه بسيطه
- تقسيم پنجم قضيه . از جهت عدول و تحصيل
- « معدوله »
- قضيه معدوله
- تفاوت معدوله با سالبه
- موجبهء سالبة المحمول
- تشكيل قضيهء سالبة المحمول
- مثالهاى موجبه و معدوله در حال سلب و ايجاب
- شرطيههاى محصوره و مهمله
- مثالهاى شرطيه متصله
- ( 299 )
- ( 300 )
- ( 301 )
- اجزاء قضيه شرطيه
- ( 307 )
- ( 308 )
- تقسيم ششم قضيه . از جهت كيفيت حكم است
- ماده و جهت شامل هليات بسيطه و مركبه هردو مىشود
- تفاوتهاى ماده با جهت
- ماده كمتر از سه و از آن بيشتر نيست
- قضيهء مطلقه و موجهه
- در اينجا نكتهايست كه تذكرش لازم است
- معانى ديگر مطلقهء عامه
- موجهاتيكه بمادهء ضرورت وابستگى دارند
- اقسام ضرورت و قضاياى ضروريه
- ضرورت مطلقه
- ( اول ) قضيه ضروريه ازليه :
- ( دوم ) قضيه ضروريه ذاتيه :
- ( سوم ) مشروطهء عامه :
- ( چهارم ) وقتيهء مطلقه :
- ( پنجم ) قضيهء منتشرهء مطلقه :
- ( ششم ) ضروريه به شرط محمول :
- قضايائى كه موجه بدوام ميباشند
- مادهء حكم در قضاياى دائمه
- اقسام دائمه
- ممكنهء عامه
- موجهات مركبه
- ( اول ) مشروطهء خاصه :
- ( دوم ) عرفيه خاصه
- ( سوم ) وقتيه
- ( چهارم ) منتشره
- ( پنجم ) وجوديه لا دائمه
- ( ششم ) وجوديه لا ضروريه
- ( هفتم ) ممكنهء خاصه
- تقسيم ديگر جهات قضايا ( بطريقهء قدما )
- معانى ديگر امكان
- ( اول ) امكان اخص
- ( دوم ) امكان استقبالى
- ( سوم ) امكان استعدادى
- وجود ممكن امكان آن را از ميان نميبرد
- بازگشت همهء قضايا بموجبهء كليه ضروريه است
- بر امور جزئى برهان اقامه نميشود
- تناقض
- تناقض در مفردات
- تناقض در مركبات يا قضايا
- تعريف تناقض در قضايا
- شرايط تناقض
- شرط ديگر تناقض در محصورات
- تداخل و تضاد در قضايا
- شرط تناقض در قضاياى موجهه
- نقيض مركبات
- نقايض قضاياى مركبهء كليه
- نقايض مركبات جزئيه
- نقيض وقتيهء كليه
- نقيض وقتيهء جزئيه
- نقيض منتشره در صورتى كه كلى باشد
- نقيض منتشره در حالتى كه جزئى باشد
- نقيض عرفيه خاصه در صورت كلى بودن
- نقيض عرفيه خاصه در صورتى كه جزئى باشد
- نقيض ممكنهء خاصه در صورتى كه كلى باشد
- نقيض ممكنهء خاصه در صورت جزئى بودن
- نقيض وجوديه لا ضروريه در حالتى كه كلى باشد
- نقيض وجوديه لا ضروريه در صورت جزئى بودن
- نقيض وجوديه لا دائمه در صورتى كه كلى باشد
- نقيض وجوديه لا دائمه در صورت جزئى بودن
- شرط ديگر براى تحقق تناقض وحدت حمل است
- عكس مستوى
- لزوم صدق عكس در قضاياى موجبه
- لزوم صدق عكس در قضاياى سالبه
- تعريف عكس
- سبب اختلاف كميت در عكس قضايا
- كميت افراد موضوع در قضاياى سالبهء كليه
- قضيهء سالبهء جزئيه عكس ندارد
- كميت افراد موضوع در موجبهء كليه
- كميت افراد در عكس موجبهء جزئيه
- عكس در قضاياى شرطيه
- ( 484 )
- عكس در قضاياى موجهه
- عكس در قضاياى موجبه
- اثبات اينكه عكس موجهات چهارگانهء مزبور حينيه مطلقه است
- عكس موجبههاى مشروطهء خاصه و عرفيهء خاصه
- مثال مشروطهء خاصه