منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٤

3 - مصادره بمطلوب

تصور شده است و نتيجهء صحيح آن است كه گفته شود ؛ انسان ذهنى در خارج وجود ندارد .

2 - سوء تاليف و سوء تبكيت

2 - سوء تاليف و سوء تبكيت

قسم دوم از غلطهائى كه مربوط به تركيب قياسى مىباشد سوء تأليف و سوء تبكيت است كه از غلطهاى صورى قياس مىباشد .

( 1088 ) سوء تاليف و سوء تبكيت آن است كه شرايط مقرره در اشكال چهارگانه كه مربوط به صورت قياس است رعايت نشده باشد مثلا در شكل اول ايجاب صغرى و كليت كبرى وجود نداشته باشد و ضرب غيرمنتج را از هرشكلى باشد بجاى منتج آورند .

اين عمل اگر نسبت به برهان اجراء شود ( سوء تاليف ) ناميده مىشود و در غير برهان ( سوء تبكيت ) نام دارد .

3 - مصادره بمطلوب

3 - مصادره بمطلوب

( 1089 ) مصادرهء بمطلوب آن است كه نتيجه عين صغرى يا كبراى قضيه باشد و به لفظ ديگرى صغرى يا كبرى قرار داده شده باشد .

مثال اول كه صغرى با مطلوب يكى مىباشد :

هرخندانى انسان است ، و هرانسانى بشر است ، نتيجه ميدهد كه هرخندانى بشر است .

مثال دوم كه كبرى عين مطلوب است :

هرانسانى بشر است ؛ و هربشرى خندان است ، نتيجه ميدهد كه هرانسانى خندان است .