منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٢

جواب لم هو با ما هو يكى است

پاسخ ميدهند زيرا در آنجا آتش وجود داشته است يا ميپرسند چرا آب گرم است جواب داده مىشود زيرا نزديك آتش بوده است اين قسم را « لم‌ى ثبوتى » مينامند .

( 1010 ) « دوم » سئوال از علت تصديق بوجود چيزى مثل ، چرا عقيده داريد كه در خانه گرمى موجود است ، پاسخ داده مىشود :

زيرا ميدانيم كه آتش در آنجا وجود داشته است ، بنابراين علت خارجى هرچيزى براى اثبات وجود آن چيز در برهان حد وسط واقع مىشود ، و اين قسم را « لم‌ى اثباتى » ميگويند .

( 1011 ) مسائليكه ذكر شد اصلى هستند و هرگونه سئوالى يافت شود مربوط به يكى از اين اقسام است ، مانند چند عدد بوده ، و كى بوده ، و چگونه بوده كه همگى مربوط به سئوال از صفت شيىء است و در « اىّ » مندرج مىباشد .

جواب لم هو با ما هو يكى است

جواب لم هو با ما هو يكى است

( 1012 ) مصنف كتاب ما در تعليقات خود بر شرح حكمت - الاشراق « 1 » چنين توضيح داده است كه جواب لم هو با ما هو از اينجهت يكى مىباشد كه علت شيىء متحد با ذات و حقيقت شيىء است ، زيرا علت ذاتى ( شماره 126 ) مقوم معلول است به اين سبب داخل در حد معلول مىباشد و در جواب ما هو مىآيد ، و مثال از مركبات غيرتامه آورده كه در شماره ( 121 ) و ( 125 ) توضيح داده شد و باز صدر الدين در آخر

( 1 ) تعليقات بر شرح حكمت الاشراق ص 134