منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٧

شباهتهاى معنوى دو قضيه

از اشتباهات معنوى مربوط بقضيه و « چهار » قسم مربوط به قياس است در اينجا اقسام لفظى و سه قسم اشتباهات معنوى كه مربوط بقضيه است بيان شد ، و چهار قسم كه مربوط بقياس است ضمن مغالطه ذكر خواهد شد .

( 950 / 2 ) علل اشتباهات لفظى در مفردات از اين قرار است :

1 - اشتراك .

2 - تشابهات اعلالى .

3 - احوال عارضه بر لفظ از قبيل سكون و حركت و اقسام حركات و نقطه .

اشتباهات لفظى از جهت تركيب لفظ :

1 - اشتراك در تركيب .

2 - تفصيل مركب .

3 - تركيب مفصل .

اشتباهات معنوى مربوط به قضيّه :

1 - جمع مسائل در يك مسئله .

2 - ايهام عكس .

3 - اخذ ما بالذات بجاى ما بالعرض و به عكس .

4 - سوءاعتبار حمل .

اشتباهات معنوى مربوط به قياس :

1 - عدم اتحاد اجزاء قياس با اجزاء نتيجه .