منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٨

اقسام تمثيل

اين دليل نيز مردود است ، زيرا ( اولا ) از كجا عناوين صادقهء بر اصل منحصر به همين چند عنوان باشد ، و از كجا منفصله حقيقيه باشد در صورتى كه لوازم و اعراض بسيارى بر آن صادق است و ممكن است علت غير از اينهائى باشد كه نامبرده شده است .

( ثانيا ) ممكن است دو صفت يا سه صفت يا چهار صفت از اين صفات رويهم علت ثبوت حكم باشند و بايستى علاوه بر آنكه عدم عليت يكايك آنها را ثابت ميكنند دوتا و سه‌تا و همهء مراتب اعداد را ثابت كنند كه هيچيك علت حكم نميباشند تا معلوم شود كه تنها تاليف علت حكم است .

( ثالثا ) بر فرض آنكه ثابت شود كه تاليف علت حدوث است از كجا تاليف يك قسم داشته باشد و ممكن است داراى چندين قسم باشد و قسم مخصوصيكه در خانه موجود است شايد همان قسم علت حدوث باشد و اقسام ديگر نباشند .

مثلا تأليف اثيرى با تاليف عنصرى اختلاف دارد و شايد حدوث از خصوصيات تأليف عنصرى يا قسم ديگرى باشد .

( رابعا ) جاى اين احتمال هست كه تاليف تنها علت حدوث نباشد بلكه با ضميمه شدن صفت ديگرى متفقا علت حدوث باشند .

اقسام تمثيل

اقسام تمثيل

( 893 ) تمثيل از جهت جامع بر چهار قسم است :

1 - آنكه جامع صفت وجودى باشد .

2 - آنكه جامع صفت عدمى باشد .