منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧١
اقسام تجربه
از جدا شدن سر اتفاقى نيست بلكه به علت مشتركهاى مستند مىباشد كه در هرموردى موجود است بنابراين هرانسانى كه سرش بريده شود بالضروره خواهد مرد .
اقسام تجربه
اقسام تجربه
( 878 ) تجربه بر چهار قسم است دو قسم از جهت تجربهكننده و دو قسم از جهت مورد تجربه حاصل ميگردد و با تداخل و اجتماع دو - قسم اول با دوم مجموعا چهار قسم يافت مىشود و اقسام از اين قرارند :
1 - مجربات عمومى 2 - مجربات خصوصى .
3 - مجربات مطلق 4 - مجربات مقيد .
و توضيح هريك از اين قرار است :
( 879 ) مجربات عمومى ، احكامى هستند كه عموم مردم مختلف در زمانها و مكانهاى متفاوت آن را بتجربه درآورده و حكم ثابت كلى ضرورى صادر نمودهاند .
قطعى بودن اين احكام كليّت و عموميّت دارد و با مرور زمان و تغيير مكان و اختلاف شرايط تغييرپذير نبوده و هيچگاه از اعتبار و سنديت خارج نميشوند . مثل حكم باينكه هرجسمى متحيّز است و هر آتشى سوزاننده است و هرمركّبى قابل انحلال است اين احكام ثابت و دائم أزلى و ابدى مىباشد .
( 880 ) مجربات خصوصى ، احكامى است كه نتيجهء تجربهء اشخاص معين و معدودى ميباشند . اعتبار و سنديت اين احكام براى خود شخص