منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٢

اثبات قضاياى شرطيه از طريق خلف

نتيجه ميدهد : هرگاه كاذب باشد كه هيچ انسانى سنگ نيست ، صادق خواهد بود كه بعضى از انسانها جماد هستند .

( جزء دوم قياس خلف كه استثنائى است ) : هرگاه كاذب باشد كه هيچ انسانى سنگ نيست ، صادق خواهد بود كه بعضى از انسانها جماد هستند ، لكن هيچ انسانى جماد نيست . نتيجه ميدهد كه : هيچ انسانى سنگ نيست و اين اصل مطلوب است .

( 851 ) مثال ديگر : ميخواهيم ثابت كنيم كه هرانسانى حيوان است و ميگوئيم :

( جزء اول كه قياس اقترانى است ) : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، درست خواهد بود كه بعضى از انسانها حيوان نيستند ، و هرحيوانى حساس است ، نتيجه ميدهد كه : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، راست خواهد بود كه بعضى از انسان‌ها حساس نيستند .

( جزء دوم كه قياس استثنائى است ) : هرگاه دروغ باشد كه هرانسانى حيوان است ، راست خواهد بود كه بعضى از انسانها حساس نيستند ، لكن هرانسانى حساس است . نتيجه ميدهد كه : هر انسانى حيوان است .

اثبات قضاياى شرطيه از طريق خلف

اثبات قضاياى شرطيه از طريق خلف

( 852 ) هرگاه مطلوب ما قضيه شرطيه باشد و بخواهيم آن را از طريق خلف ثابت نمائيم قياس خلف را از دو قياس تشكيل ميدهيم كه