منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٥
اشكالاتيكه بر قياسهاى شرطيه وارد كردهاند
و يا جزء تام از يكى و ناقص از ديگرى . يا جزء ناقص از هردو قضيه بوده باشد .
( 768 ) كاملترين اقسام ششگانه آن قسمتى مىباشد كه صغرى متصله و كبرى منفصله و موجبه . و جزء مشترك جزء تام از هردو قضيه باشد .
( توضيح قياس مركب از متصله و منفصله در صورتى كه ) ( جزء مشترك جزء تام و صغرى متصله باشد )
( توضيح قياس مركب از متصله و منفصله در صورتى كه ) ( جزء مشترك جزء تام و صغرى متصله باشد )
( 769 ) اين تركيب بر دو قسم است زيرا منفصله يا مانعة الجمع و يا مانعة الخلو مىباشد .
مثال مانعة الجمع
مثال مانعة الجمع
هرگاه جسمى بدرجهء معينى از حرارت برسد مايع خواهد گرديد ( صغرى )
هرجسمى يا مايع و يا جامد است ( كبرى )
هرجسمى بدرجهء معينى از حرارت نرسد جامد خواهد بود ( نتيجه )
اشكالاتيكه بر قياسهاى شرطيه وارد كردهاند
اشكالاتيكه بر قياسهاى شرطيه وارد كردهاند
( 770 ) بر قياسهاى اقترانى كه از شرطيهها تاليف شده است اعتراضاتى نمودهاند : كه كاملترين شرطيهها قياسى است كه از دو شرطيه تشكيل يافته و از شكل اول و ضرب اول باشد و حال آنكه در بعضى از موارد ممكن است صدق كبرى عموميت نداشته و در مورد اصغر كه از مصاديق اوسط است صادق نباشد ، و اگر براى اصغر ثابت گردد