منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٤
پنجم - قياسهاى اقترانى مركب از متصله و منفصله
( كبرى ) هرعددى يا زوج است . و يا فرد است .
( نتيجه ) درختها يا زوج و يا فرد هستند .
در اين مثال ملاحظه شد كه حمليههاى زايد دخالتى در نتيجه نداشته و تغييرى در آن نميدهد .
( 766 ) صورت دوم : آنست كه در حمليههائى كه زايد بر اجزاء منفصلهاند جزء مشتركى يافت شود ، در اين صورت باعتبار اينكه جزء مشتركى در آنها وجود دارد يك قياس محسوب ميشوند . و باعتبار اينكه با حمليهها مساوى هستند قياس ديگرى ميباشند .
مثال
مثال
عدد درختهاى خانه چهار است . فرشها پنج است . درها هفت است ( صغرى ) .
هرعددى يا فرد و يا زوج است ( كبرى )
درختها فرد و يا زوجاند . فرشها فرد و يا زوج هستند . درها فرد و يا زوج هستند ( نتيجه )
پنجم - قياسهاى اقترانى مركب از متصله و منفصله
پنجم - قياسهاى اقترانى مركب از متصله و منفصله
( 767 ) قياس مركب از متصله و منفصله نيز بحسب اختلاف تركيب بر شش قسم است . زيرا ممكن است متصله صغرى . و منفصله كبرى . و يا به عكس باشد .
در هريك از دو صورت جزء مشترك ممكن است جزء تام از دو قضيه