منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٨
( چهارم ) قياسهاى اقترانى مركب از حمليه و منفصله
( 753 ) شرط انتاج قياسيكه از حمليه و متصله تركيب يافته آنست كه بايستى متصله موجبه باشد .
( 754 ) در كتب منطق نوشته‌اند كه نتيجه اين قياس قضيهء شرطيهء متصله‌ايست كه مقدمش مقدم متصله و تالى نتيجهء تاليف تالى و حمليه باشد . و اين قاعده مربوط به قسم چهارم است .
( 755 ) قياسهاى مركب از حمليه و متصله نيز بهريك از چهار شكل منعقد ميگردد . مثالهاى سه شكل ذكر شد . و مثال شكل چهارم از اينقرار است :
هرگاه چيزى فانى گردد از اجزاء تركيب يافته است « صغرى » انسان فانى است « كبرى »
گاهى بعضى از چيزهائى كه از اجزا تركيب يافته باشند انسانند « نتيجه »
( چهارم ) قياسهاى اقترانى مركب از حمليه و منفصله
( چهارم ) قياسهاى اقترانى مركب از حمليه و منفصله
( 756 ) قياسهاى اقترانى كه از قضاياى حمليه و منفصله تركيب يافته‌اند بحسب اختلاف تركيب بر شش قسم ميباشند زيرا :
يا صغراى قياس حمليه و كبرى منفصله است ، و يا به عكس . و در هريك از اين دو صورت عدد قضاياى حمليه كه اجزاء قياس ميباشند يا با عدد منفصله‌ها مساوى و يا كمتر و يا بيشتر است .
( 757 ) اقسام شش‌گانه با مثالهايشان از اينقرارند :
( قسم اول ) آنكه صغرى حمليه و كبرى منفصله و عدد حمليه مساوى با عدد منفصله باشد .