منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١٣
شرايط صحت انتاج قياسهاى مركب از دو منفصله
مردم از جاى ديگر خوراك مىآورند .
( نتيجه ) هميشه يا در زمستان و بهار بارندگى مىشود و يا مردم از جاى ديگرى خوراك مىآورند .
مثال جزء تام نسبت بيكى و غيرتام نسبت به ديگرى
مثال جزء تام نسبت بيكى و غيرتام نسبت به ديگرى
( صغرى ) هرعددى يا زوج . و يا فرد است .
( كبرى ) هرعددى يا فرد و يا زوج است . و يا به دو متساوى قسمت مىشود .
( نتيجه ) هرعددى يا فرد است . و يا به دو متساوى قسمت مىشود .
شرايط صحت انتاج قياسهاى مركب از دو منفصله
شرايط صحت انتاج قياسهاى مركب از دو منفصله
قياسيكه از دو منفصله تركيب يافته از هرشكلى كه باشد بايستى سه شرط داشته باشد .
( شرط اوّل ) هردو مقدمهاش بايستى موجبه باشد .
( شرط دوّم ) يكى از دو مقدمهاش بايستى كلى باشد .
( شرط سوّم ) بايستى منع خلو بر آنها صادق باشد . « 1 »
( 1 ) اين شروط مورد اختلاف است كه راجع بهر سه قسم مىباشد يا مخصوص بيك قسم است و آن قسمى است كه اشتراك دو مقدمه در جزء غيرتام باشد . علامه در جوهر النضيد بعد از ذكر اقسام سهگانه ميگويد : و شرط الجميع ايجاب المقدمتين و كلية احديهما . و ان لا يكونا مانعتى الجمع صفحهء 132 در كتاب شرح مطالع الانوار ضمن بيان احكام قسم دوم كه اوسط جزء غير تام است ميگويد : و شرط انتاجه اربعة امور : ايجاب المقدمتين . و صدق منع الخلو بالتفسير الاعم عليهما حتى يكونا اما حقيقيتين او مانعتى الخلو او احديهما حقيقية و الاخرى مانعة الخلو و كلية احدى المقدمتين لاشتمال المتشاركين على تأليف منتج صفحه 311