منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٩

مثال

مثال از شكل اول

مثال از شكل اول

هرگاه بهار باشد بارانها ريزان است . و هرگاه باران‌ها ريزان باشد گلها شكفته است .

نتيجه : هرگاه بهار باشد گلها شكفته است .

( دوم ) آنكه جزء مكرر . جزء غيرتام يعنى از يك جزء مقدم و قسمتى از تالى مركّب باشد .

مثال

مثال

( صغرى ) : اگر چنين است كه بارندگى در زمستان و بهار موجب زيادتى آب چشمه‌ها و رودها مىباشد . در اين صورت سبزه و گياه فراوان خواهد روئيد .

( كبرى ) : اگر چنين است كه هرگاه باران ببارد سبزه و گياه فراوان ميرويد . پس چرندگان فربه ميشوند .

( نتيجه ) : اگر در فصل زمستان و بهار باران كافى ببارد چرندگان فربه خواهند گرديد .

( سوم ) آنكه جزء مكرر تمام يك مقدمه و جزئى از مقدمه ديگر باشد و نسبت به يكى تام و نسبت به ديگرى غيرتام باشد .

مثال

مثال

( صغرى ) : اگر چنين است كه هرگاه در فصل زمستان و بهار بارندگى به حد كافى باشد . نهرها و چشمه‌ها پرآب خواهد بود . در اين صورت در صحرا سبزه‌ها و گلها خواهد روئيد .