منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٦

قياس معادل با قياس اصل

قياس معادل با قياس اصل

قياس معادل با قياس اصل

پس از انجام عمل افتراض قياسى بدست مىآيد كه آن را معادل با قياس اصل قرار داده و ميگوئيم :

هرنويسنده‌اى انسان است . و هرنويسنده‌اى حيوان است .

آنگاه از اجزاء اين دو قياس دو قياس ديگر تشكيل ميدهيم .

كه قياس اول ضرب اول از شكل اول و قياس دوم ضرب اول از همين شكل سوم است .

قياس اول . از كبراى قياس اصل و كبراى قياس معادل تشكيل مىشود . كبراى قياس اصل را صغرى و كبراى قياس معادل را كبرى قرار ميدهند .

قياس دوم . از نتيجهء اين قياس و كبراى قياس معادل تشكيل مىشود .

( 716 ) رويهم رفته براى تشكيل قياس افتراض در اين مورد چهار قياس لازم است كه دو قياس اول اجزاء دو قياس بعد را ميدهند .

يعنى مواد و مقدمات دو قياس افتراض از آنها گرفته مىشود . مثال دو قياسى كه اجزاء دو قياس بعديرا ميدهند ذكر شد .

دو قياسى كه دليل افتراض از آنها تشكيل گرديده و اجزاء آنها از دو قياس اول گرفته شده عبارتند از :