منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٦
قضاياى سالبهء موجههء كليهء هفتگانه‌ايكه عكس ندارند
اين قول را شيخ در منطق اشارات دنبالهء بيان مختار خود نقل كرده كه گفته‌اند :
سالبه در حكم موجبه است . زيرا قابل تبديل بمعدوله است و معدوله قسمى از موجبه مىباشد و سالبهء كليه بسالبهء جزئيه منعكس مىشود .
( 512 ) قول چهارم . آنكه سالبهء كليه منعكس نميشود ليكن سالبهء جزئيه قابل انعكاس است زيرا در قوهء موجبه است .
( 513 ) قول پنجم ، آنست كه ممكنهء خاصه به مثل خود منعكس ميگردد و حال آنكه عقيدهء خود شيخ اين بود كه بممكنهء عامه منعكس مىشود . شيخ پس از نقل آراء همه را باطل نموده است .
قضاياى سالبهء موجههء كليهء هفتگانه‌ايكه عكس ندارند
قضاياى سالبهء موجههء كليهء هفتگانه‌ايكه عكس ندارند
( 514 ) معلوم شد كه موجهات سالبهء جزئيه غير از دو قضيهء مشروطه و عرفيهء خاصه منعكس نميشوند چند قسمى از سالبه‌هاى كلى و عكسهاى آنها بيان شد . اقسام ديگريكه ذكر نشده قابل انعكاس نبوده و آنها هفت قضيه‌اند كه اينك اسامى آنها ذكر مىشود :
1 - وجوديهء لا ضروريه 2 - وجوديهء لا دائمه .
3 - وقتيهء مطلقه 4 - وقتيه .
5 - ممكنهء عامه 6 - ممكنهء خاصه .
7 - مطلقهء عامه .
اين قضايا عكس ندارند . زيرا نقيض بعضى از آنها صادق است