منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧١
عكس در قضاياى موجهه
شرطيه متصله جزئيه ( اصل ) : گاهى اگر در خانه گرمى باشد آتش وجود داشته است ، ( عكس ) گاهى اگر در خانه آتش وجود داشته است در خانه گرمى مىباشد .
متصلهء سالبه : ( اصل ) هيچگاه نيست كه آفتاب برآيد و روز نباشد ، ( عكس ) هيچگاه نيست كه روز بوده و آفتاب برنيامده باشد .
( 485 ) بطور كلى شرايطى كه براى عكس لازم است مربوط بسه چيز است :
( اول ) قسمى مربوط به كيف است كه بايستى در كيف موافق باشند .
( دوم ) قسمى مربوط به كميّت افراد موضوع يا استمرار و عدم استمرار مدت حكم است آن هم بيان شد .
( سوم ) راجع به جهات قضيه است كه اينك بيان مىشود .
عكس در قضاياى موجهه
عكس در قضاياى موجهه
( 486 ) عكس قضيه از حيث جهت نيز با اصل اختلاف پيدا مىكند و اين اختلاف از آنجهت است كه بارها توضيح داده شده كه عكس نوعى از حكم است كه لازم مدلول مطابقى قضيه است و البته لوازم هرچيزى با اصل تا اندازه‌اى مغايرت و از جهاتى مناسبت دارند .
( 487 ) موجهات موجبه با سالبه در عكس اختلاف داشته و بسيارى از قضايائيكه موجبهء آنها قابل انعكاس است سالبهء آنها عكس ندارد و تفصيل هريك از اين قرار است :