منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٠
اقسام ضرورت و قضاياى ضروريه
موجهاتيكه بمادهء ضرورت وابستگى دارند
موجهاتيكه بمادهء ضرورت وابستگى دارند
( 334 ) ملاك تعدد و تقسيم قضاياى ضروريه درجات مختلف و متفاوتى است كه از جهت شدت و ضعف براى ضرورت يافت شده است .
و اقساميكه براى قضاياى ضروريه شمرده‌اند بحسب طبقه‌بندى در مراتب شدت و ضعف ضرورت مىباشد .
شديدترين مراتب ضرورت قسمى است كه هيچگونه شرط و قيدى نداشته ، و ضرورت هميشگى و بدون انقطاع و زوال و آغاز و انجام بوده باشد .
اقسام ديگريكه بحصول شرايط و قيود گوناگون بستگى دارند نيز از جهت شدت و ضعف مختلف ميباشند و بعضى از شرايط ضرورت را تا آخرين درجهء ضعف پائين مىبرند .
اقسام ضرورت و قضاياى ضروريه
اقسام ضرورت و قضاياى ضروريه
( 335 ) قضاياى ضروريه را شش قسم شمرده‌اند :
1 - ضروريه ازليه 2 - ضروريه ذاتيه
3 - مشروطهء عامه 4 - وقتيه مطلقه
5 - منتشرهء مطلقه 6 - ضروريه به شرط محمول
دو قسم اول را ميتوان ضرورت واقعى دانست . زيرا مادهء قضيه در آنها ضرورت حقيقى بوده و ثبوت محمول نسبت بذات موضوع ضرورى مىباشد . و اقسام چهارگانهء ديگر كه ضرورت محمول بصفت موضوع يا امور ديگرى بستگى دارد مقارنهء آنها نسبت بذات اتفاقى است و بطور