منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٠
موجبهء سالبة المحمول
موجبهء سالبة المحمول
موجبهء سالبة المحمول
( 278 ) سالبة المحمول قضيهايست كه اولا محمول از موضوع سلب شده و سپس محمول سلب شده را بر موضوع حمل نمايند .
( 279 ) در قضيهء سالبة المحمول ، ايجاب سلب مىشود و به اين جهت آن را از اقسام موجبه شمردهاند هرچند نتيجهاش از جهت معنى مرتبهء شديد سلب است و ايجاب در اين قضيه تاكيد شده و شدت سلب را مىرساند .
سالبة المحمول با هريك از موجبهء معدوله و سالبهء بسيطه مناسبتى دارد و اختلافاتى نيز بين آنها يافت مىشود .
( 280 ) مناسبتى كه بين سالبة المحمول و موجبه هست آنست كه :
( اولا ) همچنانكه در موجبه حكم بوجود محمول براى موضوع مىشود موجبهء سالبة المحمول نيز محمول را براى موضوع ايجاب مىكند .
( 281 ) ( ثانيا ) همچنانكه موجبه بوجود موضوع نيازمند است سالبة المحمول نيز بدون وجود موضوع ممكن نيست .
( 282 ) ( ثالثا ) همچنانكه محمول در موجبهء محصله بسيط و خالى از سلب است محمول در قضيهء سالبة المحمول نيز مفهوم بسيط است .
( 283 ) اختلافيكه با موجبهء محصله دارد آنست كه با داشتن اينهمه مناسبات نتيجهاش نقطهء مقابل موجبه است . زيرا مرتبهء اكيد و شديد نفى و سلب را ميفهماند .
( 284 ) وجه مناسبت قضيه سالبة المحمول با سالبه بسيطه آنست كه همهء مقدمات و شرائطى كه براى سالبهء بسيطه ذكر شد براى سالبة -