منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٦
اقسام عرض لازم
مىشود . اين گونه عوارض عرض ذاتى هستند . بنابراين موضوع فلسفهء اولى كه وجود بما هو وجود است و بحث وجوب و امكان هيولى و صورت ، جوهر و عرض كه هريك مختص به قسم خاصى از وجود است عرض ذاتى وجود است .
تقسيم دوم محمول : عرض لازم و عرض مفارق
تقسيم دوم محمول : عرض لازم و عرض مفارق
( 49 ) در تقسيم اول معلوم شد كه محمولاتيكه داخل در ذات موضوع است ذاتى و آنچه از ذات موضوع خارج است عرضى ناميده مىشود و تقسيم دوم مربوط بمحمولات عرضى مىباشد زيرا محمولات عرضى گاهى ملازم با موضوع ميباشند و از فرض انفكاك آنها از موضوع محال لازم مىآيد و بعضى از محمولات اينچنين نيستند و قابل سلب و جدائى از موضوع هستند .
قسم اول را عرض لازم و قسم دوم را عرض مفارق مينامند .
و بحسب اصل بايستى عرضى لازم و عرضى مفارق گفته شود زيرا عرض قابل حمل نيست و عرضى در صورتى است كه قابل حمل بر موضوع خود باشد ولى در اصطلاح منطق عرضى را عرض مينامند مثل عرض عام و عرض خاص « 1 » .
اقسام عرض لازم
اقسام عرض لازم
عرض لازم بر دو گونه است : عرض لازم وجود و لازم ماهيت :
لازم ماهيت نه در ذهن از موضوع جدائى دارد و نه در خارج ، زيرا
( 1 ) منطق اشارات صفحه 58 .