منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٣

( 14 / 9 ) فهرست اقسام دلالتها با ذكر مثال

( 14 / 9 ) فهرست اقسام دلالتها با ذكر مثال

( 14 / 9 ) فهرست اقسام دلالتها با ذكر مثال

مجموع دلالت‌هائى كه گفته شد نه قسم است دو قسم لفظيه و غير لفظيه و هريك از اين دو يا وضعيه و يا طبعيه و يا عقليه است تا اينجا بشش قسم ميرسد و براى دلالت لفظيهء وضعيه نيز سه قسم ذكر شد و جمعا نه قسم به اين ترتيب حاصل مىشود :

1 - دلالت وضعيه لفظيه : مثل دلالت لفظ آب بر جسم روان معينى بحسب وضع .

2 - دلالت وضعيه غيرلفظيه : مثل دلالت شاخص بر ظهر و كتابت بر مكتوب .

3 - دلالت وضعيه لفظيه مطابقيه : مثل دلالت لفظ انسان بر معنى خود از جهت مطابقه با معنى .

4 - دلالت وضعيه لفظيه تضمنيه : مثل دلالت لفظ انسان بر اعضاء يا بر جسميت او .

5 - دلالت وضعيه لفظيه التزاميه : مثل دلالت لفظ انسان بر استعداد نويسندگى او .

6 - دلالت طبعيه لفظيه : مثل دلالت سرفه بر كسالت ريوى .

7 - دلالت طبعيه غيرلفظيه : مثل دلالت زدن بر درد و وجع عضو .

8 - دلالت عقليه لفظيه : مثل دلالت صدائى كه از پشت ديوار شنيده مىشود بر وجود گوينده .

9 - دلالت عقليه غيرلفظيه : مثل دلالت دود بر وجود آتش .