منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٢

( 3 )

نتيجه به عمل مىآيد و كلمهء قسطاس بر آن مقاصد و نتايج دلالت بيشترى دارد ، نتايجيكه از منطق حاصل مىشود بدين قرار است :

1 - قبل از حصول علم جديد و هنگاميكه ذهن در جستجوى مطلوب است منطق ذهن را در طريق مطلوب راهنمائى مىكند .

2 - بعد از حصول علم جديد ، منطق علم و اعتقادات درست را از نادرست جدا مىكند .

3 - علوم و معارف بشريرا از جهت تنظيم و تركيب صورى مقدّمات طبقه‌بندى مينمايد .

4 - علوم و معارف بشريرا از جهت مبادى و موادّ دليل بدرجات مختلف تقسيم مىكند .

5 - اعتبار و ارزش هريك از طبقات و مراتب را معين ميسازد .

براى توضيح مطالب گذشته بايد بگوئيم كه منطق دستورى است براى فعاليتها و جستجوهاى ذهنى براى تحصيل علم جديد و اين فعاليت تجسّسى فكر ناميده مىشود و نيز دستورى است براى تعيين ارزش و اعتبار نتايج حاصله از فعاليتها :

علم جديد يا علم مكتسب از دو جزء حاصل مىشود :

( 3 / 4 ) ( اول ) جزء مادى و آن معلومات اوليه يا مبادى علوم است .

( 3 / 5 ) ( دوم ) جزء صورى كه صورت و هيئت تركيب و ربط مواد به يكديگر است .

باب معرّف و حجّت دستور ربط و تنظيم مواد و ابواب صناعات