منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ١١١
( 3 )
اصلى هستند طلب مىشود .
از قديم ابوابى را كه ارسطو براى منطق وضع نموده ارغنون « ارگانون » ناميده‌اند .
( 3 / 2 ) و ارغنون آلت نوازندگى و ساز است صاحب برهان قاطع ميگويد ارغنون بر وزن اندرون سازيست كه افلاطون وضع كرده معانى ديگرى از قبيل تأليف آوازهاى مختلف يا آهنگ خوانندگيها نيز ذكر كرده است « 1 » .
( 3 / 3 ) قانون از لغت رومى نقل شده و بمعنى اصل و قاعدهء كلى است كه بر موارد مخصوص و قضاياى جزئى منطبق گردد .
صاحب كتاب ما از تعريف مشهور عدول نموده و بجاى آلت قسطاس آورده است .
قسطاس بنا بضبط منتهى الارب و برهان قاطع بضم قاف يا بكسر از لغت رومى نقل شده و بمعنى ترازو مىباشد و منتهى الارب افزوده است ( راست‌تر ترازوها ، يا ترازوى عدل است ) .
ترازو نوعى آلت است و شامل ترازوى مادّى و فكرى هردو مىشود .
تعريفيكه در اين كتاب آمده حقيقت منطق را آشكارتر ميسازد و مزايا و آثار و خواصّ آن را بهتر مىرساند زيرا از منطق چندين
( 1 ) چنان كه ذكر شد سابقا منطق را ارغنون ( ارگانون ) ميگفته‌اند تا آنكه در عصر شيشرون 106 - 43 ق م فيلسوف رومى كلمهء لوجيك ( لوژيك ) در جدل استعمال شده و اسكندر افروديسى كه از شارحان معروف كتب ارسطو مىباشد منطق را لوجيك ناميده است . تاريخ الفلسفة اليونانية ص 119 .