منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

طوبيقا

تحليل اولى

تحليل اولى

اين كتاب راجع به صورت قياس است كه لزوم تالى بر مقدم يعنى ترتّب نتيجه بر مقدماترا بيان مىكند بدون آنكه توجهى بصدق يا كذب يا قطعى و احتمالى بودن مقدمات داشته باشد .

تحليلات ثانيه

تحليلات ثانيه

اين كتاب در دو مقاله است : مقالهء اول راجع بماهيت علم و شرايط و مقدمات آن و اينكه لزوم محمول براى موضوع چيست و چگونه است . در مقالهء دوم مبادى ضروريه را كه اصول برهان است بيان مىكند « 1 » .

طوبيقا

طوبيقا

اين كلمه از ( طوبوى ) بمعنى امكنه است . جدل ايجاد تناقض در كلام مخاطب است با توجه گوينده برفع تناقض از كلام خود و دفاع از نتيجه .

در قضاياى جدليه از مواضع يعنى موارد متعددى استمداد مىشود زيرا سؤال و جواب راجع است : يا بمحمولاتيكه مساوى با موضوع .

يا اعم . و جزء ( ذاتى ) موضوع يا خارج از موضوع ( عرضى ) بوده باشند ، اين امور مواضع يا موارد مكالمات جدلىاند به اين جهت كتاب مربوط به اين قسمت را طوبيقا يا مواضع ناميده است « 2 » .

( 1 ) تاريخ الفلسفة اليونانية ص 128 . ( 2 ) همان كتاب صفحه 130 / 131 .