بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى ) — الصفحة ٧٤
فصل پنجم : كيفيت و انواع آن
به آسانى حريف را بخواباند يا موجب ترجيح طرف قابل نبودن در موضوع انفعالات شود ، مانند حالت بدن انسان سالمى كه مىتواند در مقابل امراض از خود دفاع كند و باعث مىشود كه مزاج به آسانى از صحت و سلامتى منحرف نشود و نيز مانند هيأت سختى و صلابت در اجسام كه باعث مىشود جدايى و پراكنده شدن مولكول‌ها به آسانى صورت نگيرد .
ب - لا قوّت : استعدادى است كه موجب ترجيح طرف قبول و انفعال باشد . مانند هيأت كسى كه در كشتى مغلوب مىشود ، يا در مقابل مرض به آسانى تسليم شده يا هيأت جسمى كه نرم باشد و به راحتى جدايى را قبول كند .
بايد دانست كه هيأت و حالتى كه كشتىگير دارد و باعث غلبه بر حريف مىشود و به تعبير ديگر كشتىگير ماهر قادر بر به كار گرفتن فنون كشتىگيرى است ، ملكهء نفسانى يا ملكهء قوت تحريك عضلات به سبب مداومت كشتى گرفتن به دست مىآيد ، نيست . زيرا اين‌دو ملكه از ملكات كيف نفسانى است و هيأت و حالت كشتىگير ، حالتى است در اعضا كه باوجود آن حالت اعضا به راحتى قابل انعطاف و انحنا نيستند . همچنين حالت دفاعى بدن انسان ، غير از اصل سلامت است چراكه سلامت ملكهء نفسانى است و اين حالت ، كيفيتى است كه مرض به خاطر وجود اين كيفيت اصلا نمىتواند در بدن راه يابد يا اگر هم مرضى راه يابد ، بىدرنگ از بين مىرود .
4 - كيفيات مختص به كمّ ، برخى از كيفيت‌ها بر كم عارض مىشوند . اين كيفيات عبارتند از :
الف - استقامت و انحنا در خط .
ب - دايره بودن يا مساوى بودن در سطح .
ج - برآمدگى و فرورفتگى در جسم .
د - شكل مربع ، مثلث ، مكعب و مخروط بودن سطح و جسم تعليمى .
ه - زاويه در سطح و جسم تعليمى .
و - خلقت ، كه عبارت از هيأت و حالتى است كه بعد از اجتماع شكل و رنگ در سطح جسم طبيعى حاصل مىشود .
ز - زوجيت و فرديت و اوليت و تركيب ديگر عوارض كم منفصل در اعداد .