بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى )
- المؤلف: خواجه نصير الدين الطوسي ( كوشش مصطفى بروجردى )
- الوفاة: 672
- القسم: المنطق والفلسفة
- الناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى ، سازمان چاپ و انتشارات - ايران - تهران
فهرس الكتاب
- فهرست اجمالى
- درآمد
- ديباچه
- بازنگاشت ديباچه
- مقدمه
- آغاز سخن
- مقالهء اوّل مدخل منطق ( ايساغوجى )
- فن اوّل : مباحث الفاظ
- فصل اوّل : كيفيت دلالت الفاظ بر معانى
- چند نكته
- فصل دوم : نسبت الفاظ با معانى
- اقسام اسماى متشابه
- تمثيل ، تشبيه ، استعاره
- چند نكته
- فصل سوم : تقسيم الفاظ
- چند نكته
- تقسيم‌بندى الفاظ مفرد
- فن دوم : كلى و جزئى
- فصل اوّل : تعريف كلّى و جزئى
- فصل دوم : حمل و وضع
- فصل سوم : فرق ميان كلّ و كلّى - جزء و جزئى
- فصل چهارم : معانى ديگر لفظ كلّى
- فن سوم : ذاتى و عرضى
- فصل اوّل : تعريف ذاتى و عرضى
- فصل دوم : اقسام ذاتى
- فصل سوم : اقسام عرضى
- فصل چهارم : اقسام مقول در جواب ماهو
- فن چهارم : كليات خمس
- فصل اوّل : تعريف كليّات خمس
- دو نكته
- فصل دوم : مراتب اجناس و انواع
- فصل سوم : ويژگىهاى فصول
- فصل چهارم : وضعيت خاصه و عرض عام چند نكته
- فصل پنجم : احوال كليّات خمس
- چند نكته
- مقالهء دوم مقولات ده‌گانه ( قاطيغورياس )
- فصل اوّل : مقدمه‌اى بر بحث مقولات
- فصل دوم : شناخت موضوع
- فصل سوم : تعريف جوهر ، انواع جوهر ، فرق جوهر و عرض
- انواع جواهر
- فصل چهارم : تعريف كميّت و بيان انواع و اقسام آن
- چند نكته
- فصل پنجم : كيفيت و انواع آن
- خواص كيفيت
- فصل ششم : مقولهء اضافه و انواع آن
- خواص مضاف
- دو نكته
- فصل هفتم : بقيهء مقولات
- فصل هشتم : اقسام تقابل
- فصل نهم : اقسام تقدم و تأخّر و معيّت
- دو نكته
- مقالهء سوم عبارات ( بارى ارمينياس )
- فن اوّل : قضايا
- فصل اوّل : اصناف دلالت‌ها و احوال مدلول‌ها
- اصناف دلالت‌ها از نظر استعمال
- فصل دوم : تعيين قول جازم و چگونگى تأليف آن از الفاظ مفرد
- فصل سوم : اثبات و نفى ، ايجاب و سلب
- فصل چهارم : اقسام قضايا
- فصل پنجم : اقسام شرطيات
- فصل ششم : وحدت و كثرت قضايا به اعتبار اجزاى آن‌ها
- فصل هفتم : نسبت اجزاى قضايا با يكديگر
- فصل هشتم : چگونگى تعلق صدق و كذب به قضاياى شرطى و اجزاى آن
- فصل نهم : حصر و اهمال در قضايا
- فصل دهم : تحصيل مفهوم قضايا و مفهوم اجزاى آن
- فصل يازدهم : تقابل ، تضاد ، تداخل و تناقض قضايا
- فصل دوازدهم : قضاياى محصله ، معدوليه ، عدميه و تلازم آن‌ها
- بسائط
- ثنائيات
- ثلاثيات
- رباعيات
- خماسى
- اعتبار اقسام طول
- اعتبار طول
- اعتبار قطر
- اعتبار طول
- اعتبار عرض
- اعتبار قطر
- فصل سيزدهم : تلازم شرطيات
- فصل چهاردهم : تلازم و تباين قضايا به اعتبار استوا و انعكاس اجزا و مقابلات اجزا
- فصل پانزدهم : قضاياى منحرفه و محرّفه
- فصل شانزدهم : رد بعضى قضايا با بعض ديگر
- فن دوم : جهات قضايا و اعتبار آن در ابواب تناقض ، عكس و آن‌چه متعلق به آن است
- فصل اوّل : معنى جهت ، فرق ماده و جهت ، تعيين موضع جهت قضايا
- فصل دوم : معنى ضرورت و امكان ، اعتبار آن در ذهن و خارج ، فرق ميان ضرورت و دوام
- فصل سوم : اصناف ضرورى و دائم
- فصل چهارم : اصناف ممكنات
- فصل پنجم : اصناف مطلقات
- فصل ششم : اعتبار اقسام عرفى و مشروط به حسب اعتبار جهات ذاتى
- اقسام عرفى مطلق
- اقسام مشروط مطلق
- اقسام عرفى لا مشروط
- فصل هفتم : خصوص و عموم قضاياى مطلقه و موجّهه
- فصل هشتم : تناقض موجهات
- فصل نهم : عكس و عكس مستوى در موجهات
- فصل دهم : عكس نقيض
- فصل يازدهم : اعتبار جهت و نقيض و عكس در قضاياى شرطى
- مقالهء چهارم علم قياس ( انالوطيقاى اوّل )
- فن اوّل علم قياس
- قسم اوّل از فن اوّل علم قياس تعريف قياس ، اقسام آن ، بيان قياس‌هاى حملى
- فصل اوّل : تعريف قياس
- فصل دوم : انواع قياس‌ها
- فصل سوم : اجزاى قياس‌ها و چگونگى هيأت اقتران مقدمات
- فصل چهارم : شكل‌هاى مختلف قياس‌هاى حملى و چگونگى ضروب هريك بدون در نظر گرفتن جهات
- شكل اوّل
- شكل دوم
- بيان ضروب منتج
- شكل سوم
- شكل چهارم
- فصل پنجم : مختلطات شكل اوّل
- اصل اوّل
- اصل دوم
- اصل سوم
- اصل چهارم
- اصل پنجم
- تفصيل نتايج مختلطات و وضع جداول
- فصل ششم : مختلطات شكل دوم
- اصل اول
- اصل دوم
- اصل سوم
- اصل چهارم
- اصل پنجم
- اصل ششم
- تفصيل نتايج مختلطات و وضع جداول
- فصل هفتم : مختلطات شكل سوم
- فصل هشتم : مختلطات شكل چهارم
- اصل اول
- اصل دوم
- اصل سوم
- اصل چهارم
- اصل پنجم
- اصل ششم
- تفصيل نتايج مختلطات و وضع جداول
- فصل نهم : اختلالى كه در اعتبار جهات و مختلطات از جهت اعتبار دائم لا ضرورى كلّى عارض مىشود
- فصل دهم : تلخيص اعتبار جهات و مختلطات بعد از استكشاف حال دائم لا ضرورى
- قسم دوم از فن اوّل علم قياس قياس‌هاى شرطى اقترانى و استثنايى
- فصل اوّل : قياس‌هاى اقترانى از متصلات
- فصل دوم : اقترانيات از منفصلات
- فصل سوم : اقترانيات از متصلات و منفصلات باهم
- نوع اول : متصلهء صغرى و اشتراك در تالى
- نوع دوم : متصلهء صغرى و اشتراك در مقدم
- نوع سوم : متصلهء كبرى و اشتراك در مقدم
- نوع چهارم : متصلهء كبرى و اشتراك در تالى
- فصل چهارم : اقترانياتى كه از حمليات و متصلات تشكيل مىشوند
- نوع اول : حملى كبرى و اشتراك با متصله در تالى
- نوع دوم : متصلهء كبرى و اشتراك در تالى
- نوع سوم : حملى صغرى و اشتراك در مقدم
- شكل اوّل
- شكل دوم
- شكل سوم
- شكل چهارم
- نوع چهارم : حملى كبرى و اشتراك در مقدم
- شكل اوّل
- شكل دوم
- شكل سوم
- شكل چهارم
- فصل پنجم : اقترانياتى كه از حمليات و منفصلات تأليف يافته‌اند
- قياس مقسم
- فصل ششم : انواع قياس‌هايى كه اشتراك از هردو جانب در جزئى غيرتام باشد
- فصل هفتم : قياس‌هاى استثنايى
- فصل هشتم : وجه احتياج قياس‌هاى اقترانى و استثنايى به يكديگر
- فن دوم لواحق و عوارض قياس و ذكر تأليفات شبيه به قياس
- فصل اوّل : در يك قياس بسيط فقط يك حد اوسط و دو مقدمه وجود دارد و بيان وجه وقوع آن‌چه بيش از اين باشد
- فصل دوم : قياس‌هاى مركب
- فصل سوم : احكامى كه از قياس‌ها به تبعيت مطلوب لازم مىشود
- فصل چهارم : لزوم نتيجهء صادق از قياس‌هاى صادق و غيرصادق
- فصل پنجم : طلب قياس بر هر مطلوبى و روش اكتساب مقدمات
- فصل ششم : تحليل قياس
- فصل هفتم : قياس دور و عكس
- قياس دور
- قياس عكس
- فصل هشتم : قياس خلف
- فصل نهم : تأليف قياس از مقابلات و مصادره بر مطلوب
- مصادره بر مطلوب اول
- فصل دهم : كيفيت تعارض علم و جهل يا علم و ظن در رأى يك شخص و اسباب آن
- فصل يازدهم : تأليف‌هايى كه شبيه قياس است ، مانند استقرا و تمثيل
- استقرا
- تمثيل
- فصل دوازدهم : قياس‌هايى كه برحسب صورت‌ها يا مواد داراى القاب مخصوص هستند
- قياس مقاومت
- ضمير
- دليل
- قياس علامت
- قياس فراسى
- مقالهء پنجم برهان ( انالوطيقاى دوم )
- فن اوّل كيفيت اكتساب تصديقات يقينى به برهان
- فصل اوّل : مطلوب علم برهان ، ذكر صنايع علمى ، بيان شرف مرتبهء برهان
- فصل دوم : احوال صناعات پنج‌گانه و مبادى اصناف قياسات
- فصل سوم : اصناف مطالب
- فصل چهارم : اصناف علل و مباحث مربوط به آن
- فصل پنجم : برهان ، اقسام برهان ، نسبت حدود آن با يكديگر ، راه اقامهء برهان بر هر مطلوبى كه داراى سببى باشد
- فصل ششم : كيفيت وقوع اصناف علل در حد اوسط برهان‌ها
- فصل هفتم : مطلوب‌هايى كه داراى سببى نيستند ، استقرا و تجربه ، ذكر مبادى برهان
- فصل هشتم : كيفيت انتفاع به حس در اكتساب علوم
- فصل نهم : شرايط مقدمات برهان
- فصل دهم : ذاتى باب برهان
- فصل يازدهم : اولى برحسب اين موضع
- فصل دوازدهم : كلى به حسب باب برهان
- فصل سيزدهم : ضرورى در باب برهان
- فصل چهاردهم : كيفيت وقوع مقدمات غيركلى و ضرورى در علوم
- فصل پانزدهم : موضوعات ، مبادى و مسائل علوم برهانى و آن‌چه در آغاز بعضى از علوم ذكر مىشود
- فصل شانزدهم : اختلاف و اشتراك علوم
- فصل هفدهم : محمولات غير مناسب در مقدمات و نتايج برهان قرار نمىگيرند
- فصل هجدهم : نسبت علم و ظن با يكديگر و چند تعريف رسمى ديگر
- فن دوم كيفيت اكتساب تصورات تام به حد
- فصل اوّل : بيان امكان اكتساب تصورات
- فصل دوم : تصورات مكتسب و غير مكتسب و اشاره‌اى به اصناف تعريف‌ها
- فصل سوم : آغاز سخن در حد و بيان مناسبت و مباينت برهان و حد
- فصل چهارم : حد را نمىتوان به تنهايى از برهان ، قسمت و استقرا اكتساب نمود
- فصل پنجم : راه اكتساب حد تركيب است
- فصل ششم : وجه انتفاع به تحليل و قسمت در به دست آوردن حدود و غيره
- فصل هفتم : بيان حال فصول
- فصل هشتم : كيفيت وقوع علل در حدّ
- فصل نهم : مشاركت برهان و حدّ
- فصل دهم : كيفيت وقوع اعراض ذاتى در تعريفات
- فصل يازدهم : تمامى سخن در حدّ ، بيان احوال حدود ، نسبت حدّ و با محدودات
- فصل دوازدهم : در اشخاص جزئى ، نه برهان مىتوان گفت و نه حد
- مقالهء ششم جدل ( طوبيقا )
- فن اوّل مقدمات
- فصل اوّل : ماهيت و منفعت جدل و احوال سائل و مجيب
- فصل دوم : مواضع جدلى و كيفيت انشعاب مقدمات از آن
- فصل سوم : اجزاى قياس‌ها و مطالب جدلى و اصناف مواضع
- فصل چهارم : مبادى ، مسائل ، مقدمات ، مطالب و قياس جدلى
- فصل پنجم : ادوات جدل كه تمرين آن‌ها مفيد ملكهء جدلى بوده ، و اشاره‌اى به ساير منافع آن
- فن دوم مواضع
- فصل اوّل : مواضع اثبات و ابطال
- فصل دوم : مواضع اولى و آثر
- فصل سوم : مواضع جنس
- فصل چهارم : مواضع خاصه
- فصل پنجم : مواضع حدّ
- مواضع الفاظ
- مواضع تجاوز بر قدر كفايت
- مواضع باقى مباحث حدّ
- فصل ششم : مواضع هوهو
- فن سوم وصايا
- فصل اوّل : وصاياى سائل
- فصل دوم : وصاياى مجيب
- فصل سوم : وصاياى مشترك ميان سائل و مجيب
- مقالهء هفتم مغالطه ( سوفسطيقا )
- فصل اوّل تبكيت مغالطى ، صناعت مغالطه و منفعت آن
- فصل دوم : حصر اسباب غلط و مغالطه كه در تبكيت وجود دارند
- فصل سوم : ذكر امور خارجى كه اسباب مغالطه است و براى سائل و مجيب در اين صناعت مفيد
- مقالهء هشتم خطابه ( ريطوريقا )
- فن اوّل اصول و قواعد خطابه
- فصل اوّل : ماهيت و منفعت خطابه و نسبت آن با صناعت جدل و ديگر صناعات
- فصل دوم : اجزاى خطابه
- فصل سوم : قياس‌هاى خطابى و حال مواد و صور آن
- فصل چهارم : اصناف مخاطبات برحسب اغراض مختلف و روش استعمال هريك از آن‌ها
- فن دوم اعداد انواع
- فصل اوّل : شمار امور قابل مشورت
- فصل دوم : اشدّ و اضعف
- فصل سوم : اعداد انواع متعلق به منافرات
- فصل چهارم : اعداد انواع متعلق به مشاجرات
- فصل پنجم : اعداد انواع نافع در تصديقات غيرصناعى
- فصل ششم : انفعالات و اخلاق نفسانى كه در استدراجات نافع بوده و اعداد انواع برحسب آن
- فصل هفتم : اختلاف اصناف
- فصل هشتم : انواع مشترك و ختم سخن در انواع
- فن سوم توابع و آن‌چه بدان مىماند
- فصل اوّل : حال الفاظ
- فصل دوم : نظم و ترتيب گفتارهاى خطابى
- فصل سوم : اخذ به وجوه و تقرير انواع آن
- فصل چهارم : منازعات و مقاومات خطابى و آن‌چه متعلق به آن است
- مقالهء نهم شعر ( بوطيقا )
- فصل اوّل اشاره‌اى به ماهيت و منفعت شعر و آن‌چه متعلق به آن است
- فصل دوم : تحقيق پيرامون تخييل و محاكات و بيان وجوه استعمال آن
- فصل سوم : احوال الفاظ و اشاره‌اى اجمالى به صنايع شعرى
- جداول
- فهرست تفصيلى
- نمايه
- آ
- ا
- ب
- ت
- ث
- ج
- ح
- خ
- د
- ذ
- ر
- ز
- س
- ش
- ص
- ض
- ط
- ع
- غ
- ف
- ق
- ك
- گ
- ل
- م
- ن
- و
- ه
- ى