بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٩
فصل اوّل : حال الفاظ
فن سوم توابع و آن‌چه بدان مىماند
فن سوم توابع و آن‌چه بدان مىماند
مشتمل بر چهار فصل :
فصل اوّل : حال الفاظ
فصل دوم : نظم و ترتيب گفتارهاى خطابى
فصل سوم : اخذ به وجوه و تقرير انواع آن
فصل چهارم : منازعات و مقاومات خطابى و آن‌چه متعلق به آن است
فصل اوّل : حال الفاظ
فصل اوّل : حال الفاظ
به امورى كه توابع خطابه‌اند ، تحسينات و تزيينات مىگويند . اين امور بر سه صنف‌اند :
الف - آن‌چه متعلق به لفظ است .
ب - آن‌چه متعلق به ترتيب است .
ج - آن‌چه كه « الاخذ بالوجوه » يا « نفاق » ناميده شده ، به معنى رواجى است كه در مورد متاع و كالا گفته مىشود . و آن نيز بر دو قسم است : يا متعلق به هيأت لفظ بوده و يا متعلق به هيأت گوينده است و از امور خارجى است .
اكنون سخن خود را از آن‌چه متعلق به لفظ است آغاز مىكنيم :
لفظ نه بايد ركيك بوده و نه در نهايت متانت باشد ، بلكه بايد معتدل بوده تا نيكو باشد . بايد دانست ميان نيكويى و متانت لفظ تفاوت وجود دارد ، چنان‌كه ميان حس و قوت در خلقت ، فرق است . گرچه متانت لفظ پسنديده است ، اما اگر از حد معمول خارج