عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ٣٣

فصل در عيوب ياقوت

مىسايند تا جلا يابد و به طراوت و نرم شود .

فصل در عيوب ياقوت

فصل در عيوب ياقوت

عيب نخستين آنك بر آن نقطهاى سياه مثل دانهء سفندان در اصل فطرت با ياقوت آميخته بود .

و ازين است كى در قديم الايّام سوراخهاى بسيار باريك بر يواقيت كرده باشند تا آن عيوب از وى برود ، و جهّال گويند كى آن كرم خورده است .

و باشد كه سوراخ به سبب آن كرده باشند كى ياقوت كم رنگ باشد . در داروى بجوشانند تا رنگ در درون آن سوراخها شود و رنگين‌تر نمايد .

و باشد كه در ياقوت تجويفى باشد آن را سوراخ كنند تا در آتش نشكند .

و باشد كه در ميان ياقوت مثل طلق يا نمك يا گچ باشد .

اگر بر ظاهر آن بود به حكّ برخيزد .

و همچنين با غمامه بود ، با جوهر آن آميخته . آنچ بر ظاهر سطح باشد به حكّ اصلاح توان كرد و در اندرون جز ثقب هيچ حيلتى نباشد .

عيب ديگر اختلاط سنگ غريب باشد ، و چون رنگهاى بسيار بود آن را حرمليات خوانند . و ثقب عيبى بزرگ بود در جملهء جواهر .

« * » اگر زهر هلاهل در آن سوراخ كنند و به دست دشمنى


* - الى آخر چهار سطر بعد در حاشيه تحرير شده است .