عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤
باب پنجم در معرفت اسرب و خاصيت و منفعت آن
باب پنجم در معرفت اسرب و خاصيت و منفعت آن
باب پنجم در معرفت اسرب و خاصيت و منفعت آن
اسرب را « ابار » گويند ، و آن نوعى است از رصاص ، و گداز او مثل رصاص است و سياه‌رنگ و كدر و تيره .
« * » معادن او در همه مواضع باشد .
و چون آن را مكلّس كنند سرخ شود ، آن را اسرنج و شنگرف خوانند ، و آن رنگى است كى نقّاشان بر كاغذها و ديوارها و چوب و غير آن به كار دارند .
و در مرهمهاى جملهء جراحات مستعمل است .
و اصل ميناها شنگرف است .
و چون باز مكلّس كنند سپيدابى به غايت باشد ، اين نيز از جملهء رنگهاست نقّاشان را ، و آن را « سپيدهء كمانگران » گويند .
و در مرهمها به كار دارند و بيشتر جراحتها را نافع بود .
گوشت عفن را از جراحت پاك كند و نو بروياند ، و قروح چشم را نافع بود .
و اصل ميناها آن سپيده باشد . و بر سوختگيها با روغن طلى كنند نافع بود .
و از اسرب به صناعت مرداسنگ بسازند كه در بيشتر مرهمها نافع بود ، و جراحات را خشك كند ، و از عفونت نگاه دارد
* - اين عبارت در حاشيه تحرير شده است .