عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ٢١٦
خاصيت زر سرخ
بعضى بعينها چنانك در تركستان كه زر ساو نامضروب را در معاملات رايج كردهاند .
و در بعضى اقاليم و بلاد به اشكال مختلف مضروب كرده ، چنانچ در هند تنكه و در ختاى ايماس .
و در ايران زمين پادشاه مغفور غازان خان نوّر اللّه ضريحه زر طلى و نقره طلقم « 1 » مسكوك مضروب به اسم مبارك خود منقوش گردانيد خالص پاك .
و در بعضى بلاد اندكمايه نقره يا مس با وى آميختهاند و مضروب و منقوش كرده .
و در بعضى بلاد اندكمايه زر كردهاند و بيشتر نقره و مس با وى آميخته
و معدن زر بسيار جاى نشان مىدهند ، امّا آنچ مؤلّف اين كتاب ديده است در كوه دامغان هشت گاورسهء زر ، و در كوههاى جنوبى كرمان دو سه معدن زر ديده كه به واسطهء آسياى دست زر را به سيماب حاصل مىكنند .
خاصيت زر سرخ
خاصيت زر سرخ
زر مصوّل محلول را در مفرّحات مستعمل است . مرّهء سودا را دفع كند ، و دل را قوّت دهد ، و روح حيوانى را مدد كند .
و زر خالص با خود داشتن تفريح كند ، خاصّه در دهان داشتن .
« * » و در مفرّح رنجهاى سودائى و درد دل و خفقان و داء الثّعلب و داء الحيّه سودمند بود .
* - ازينجا تا آخر دو سطر بعد در حاشيه تحرير شده است . - ازينجا تا سه سطر بعد در حاشيه تحرير شده است . ( 1 ) - تاريخ غازانى : طلغم