عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤
خاصيت املاح
كشف كند متحجّر شود و باشد كه آبى از چشمه برون مىآيد و چون هوا بر آن زند منعقد و متحجّر مىگردد .
خاصيت املاح
خاصيت املاح
طبيعت جملهء املاح گرم و خشك است و جلادهنده است ، و اندرانى شوينده است . زر و نقره را تصفيه كند ، و در علم صناعت مستعمل بود .
و به اعتبارى محلّل است ، و به اعتبارى قابض و مجفّف است به سبب تحليلى كى كند ، و شكنندهء بادهاست ، و سوخته تجفيف و تحليل بيشتر كند .
و اگر نمك سوخته در دندان مالند از زردى و سبزى پاك كند ، و اصول آن را محكم كند ، و گونهء روى صافى و نيكو كند .
و ملح نفطى اخلاط عفن شده را و مادّهء سوداوى را دفع كند .
و در كتب خواصّ آورده‌اند كه اگر خواهند كه از حال بيمارى باخبر شوند كه هلاك خواهد شد يا شفا [ خواهد ] يافت ديگى سفالين بر آتش انگشت نهند و پيش بيمار بنهند سه بار نمك بر آن آتش نهند . اگر يك پاره از آن به‌سوى بيمار جهد زود حركت كند و اميد شفا و خلاص بود ، و اگر دير جهد دليل ماندن بيمارى بود .
و ديگر آنك نمك را چربش كند و در صرّهء سفرهء كرباسين محكم بندد و بندش به ريسمان استوار كند و زيادتى كرباس از سفره ببرد و آن را در چراغدانى نهد يا در ميل شمعى از برنج ، و روغن‌دان آن را به روغن يا پيه گداخته