عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ١٦٤

باب بيستم « 1 » در معرفت حجر خمار و خاصيت و منفعت او

سنگ خمار سنگى است سياه ، رنگ آهن ؟ ؟ ؟ ار « 2 » . و چون آن را بر سنگ صلايه بسايند به آب آبىسرخ از وى برون آيد .

و چندانك آن را مىشكنند شاخ شاخ مىشود و آن را سنگ صرف و خماهن نيز گويند .

و به غايت صلب است . به الماس ثقب توان كرد .

معادن او در زمين عرب است .

* * * و بعضى گفته‌اند كه در بن دنّ شراب تولّد مىكند .

خاصيّتش آن است كى اگر كسى را به سبب كثرت شراب جگر گرم شود از آن سنگ قدرى به آب بسايند تا بخورد ، آن حرارت را به قى يا اسهال دفع كند .

مخمور آن را مجرّب و نيكوست ، صاحب علّت يرقان را نافع بود .

مزاج آن سرد و ترست . سدّهء جگر را تفتيح كند .

( 1 ) - اصل : هفدهم ( 2 ) - كذا بىنقطه در اصل .