عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠

باب پنجم « 1 » در معرفت حجر جمس و معدن و خواص و قيمت آن

جمس جوهرى است شفّاف مثل بلور ، و سرخى بادنجان گون است . امّا به حدّ و سرخى لعل نمىرسد .

و معدن او در چند مواضع است : يكى به سه منزل مدينهء رسول صلّى اللّه عليه و سلّم ، و در حدود چغانيان و در كوههاى خراسان ، خصوصا در كوههاى بيهق و به كوهى كه بر ظاهر شهر سراب « 2 » اذربيجان است .

و جمس همچون لعل در غلاف است .

و بهترين آن به لون ياقوت وردى نزديك مىباشد .

و در قديم از آن زيورها مىساخته‌اند .

خاصيّتش آن است كى تشنگى را سود دارد .

عيب او آن است كى از يك جانب روشن و از ديگر جانب تيره باشد .

از آن يك مثقال صافى بىعيب به قيمت پنج دينار ارزد .

( 1 ) - اصل : چهارم ( 2 ) - اصل : سراة ، تصحيح مبتنى بر « تنسوخ‌نامه » است .