عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤
باب دوم « 1 » در معرفت حجر دهنج و خواص و قيمت آن
باب دوم « 1 » در معرفت حجر دهنج و خواص و قيمت آن
باب دوم « 1 » در معرفت حجر دهنج و خواص و قيمت آن
رنگ دهنه سبز مىباشد كه ازو رنگ زنگارى مىدرفشد .
برو خطّهاى سياه مصمت غير شفّاف [ است ] و ، صلابتى ندارد . مبرد قبول كند .
معدن او در زمين فرنگ است در كوههائى كى با جانب غرب دارند ، و در مصر و كرمان و ديگر مواضع مىنمايند .
و هرچ صافى بود آن را « دهنهء شيرين » گويند و آنچ تيره و سياه باشد آن را « دهنهء تلخ » گويند .
و آورده‌اند كه در تركستان شهرى است كى افراسياب ساخته است ، آنجا دهنهء سرخ است به رنگ ياقوت .
امّا دهنه بهترين فرنگى باشد ، و جوهريان آن را فرندى گويند كه به لغت تازى فرند جوهر بلارك و گوهر شمشير را گويند .
و آن پنج نوع بود : سبزى سبز و ريحانى و زمرّدى و سپيدبام و سياه‌بام . [
a
25 ]
و در بلاد فرنگ و مغرب از آن آلات و اوانى و كمرها سازند .
و اگر روغن زيت در دهنه مالند رنگش سبزتر شود .
و اگر خواهند كه به غايت رنگين شود پاره‌اى سركه به غايت ترش برو ريزند و در خمير گيرند و در زير خاكسترى
( 1 ) - اصل : اول