عرايس الجواهر ونفايس الأطايب ( فارسى ) — الصفحة ٧٩
باب هشتم در صفت و معرفت حجر الماس و خواصّ او
باب هشتم در صفت و معرفت حجر الماس و خواصّ او
باب هشتم در صفت و معرفت حجر الماس و خواصّ او
بدانك از جمله جواهر حجرى است و لون او سفيدى است شفّاف رنگ مشبّه به آبگينهء شامى ، در غايت صلابت و متانت و بر طبع به غايت سردست .
و در جملهء جواهر حجرى تأثير كند ، و هيچ جوهرى در او اثر نتواند كرد كم‌وبيش .
و انواع الماس سفيدست و شفّاف مانند آبگينهء فرعونى ، و زرد ، و زيتى كه‌اندكمايه با زردى زند ، چهارم سيمابى ، و سرخ ، و سبز ، و اكهب ، و سياه .
و در هر بلادى ازين جمله نوعى پسند مىكنند . [
a
15 ] حكّاكان عراق اختيار الماس زرد كنند . و اهل هند بهترين الماس آن را نهند كه خوش‌قد باشد و درو شكستگى نبود و مثلّث و مكّعب باشد ، اعنى در اصل انعقاد فطرت درست و اطراف آن تيز بود و محفور نباشد ، چه شكسته را به فال بد دارند .
و ادنى انواع الماس سفيدرنگ باشد ، و در شكستن طبقه طبقه از هم برخيزد مثل طلق و رخو باشد ، و طراوتى و برقى ندارد به سبب رخاوت زود مفتّت شود .
و بيشتر شكل الماس مكعّب ذو اضلاع باشد . املس نادر بود .
و آنك جماعتى گمان برده‌اند كى جملگى اشكال الماس مثلّث باشد و چندانك آن را مىشكنند هم مثلّث مىشكند هم