الكلمات المكنونة ( طبع كنگره فيض ) — الصفحة ٨
نظر فيض در باب سير وسلوك عرفانى وتفاوت آن با تصوّف وصوفىگرى
مدتي به دامادى ملاصدرا مفتخر شد وحتّى همراه أو به شيراز رفت ودو سال ديگر هم در آنجا ماند . سپس به شهر خود كاشان بازگشت ودر آنجا حوزهء درسى بر پا كرد . فيض در تمام رشته‌هاى علمي از منقول ، معقول ، شعر ، أدب واخلاق كتاب دارد . أو مانند مجلسي أول ودوم تأليفات خود را به دو زبان عربى وفارسي نگاشته است كه البتة قسمت عمدهء آن عربى است ؛ زيرا اختصاص به صنف خاصّ يعنى أهل علم مىباشد .
به گفتهء صاحب كتاب ارزشمند روضات الجنات فيض در مراتب معرفت واخلاق وتطبيق ظواهر به بواطن با ذوق وسليقه خود مانند غزالى بوده ، وبسيارى از تصنيفات خود را به روش أو نوشته است .
فيض كاشاني داراى شش فرزند بوده - ويكى از فرزند أو به نام محمّد وملقّب به علم الهدى ، دانشمندى مشهور وصاحب تأليفاتى است - وسرانجام در سال 1091 ه . در سنّ 84 سالگى دار فانى را وداع گفته است .
نظر فيض در باب سير وسلوك عرفانى وتفاوت آن با تصوّف وصوفىگرى
نظر فيض در باب سير وسلوك عرفانى وتفاوت آن با تصوّف وصوفىگرى
برخى از تذكره نويسان فيض كاشاني را به عنوان عارف - ونه صوفي - معرفى نموده‌اند .
محقّق محمّدباقر خوانسارى در روضات الجنات وشيخ عباس قمى در تتمة المنتهى وخود فيض در رساله‌هاى المحاكمة والإنصاف به اين مسأله پرداخته‌اند . اما عده‌اى أو را متهم به تصوّف نموده وشواهدى بر تصوف أو آورده‌اند . شيخ يوسف بحراني وشيخ حر عاملي از اين گروه مىباشند . آنچه مسلم است ، اين است كه فيض كاشاني داراى تفكّر عرفانى وراه وروش زاهدانه بوده است ، اين مسلك عرفانى همراه با أصيل دانستن سيرهء رسول اللَّه صلى الله عليه وآله وأهل بيت عصمت وطهارت عليهم السلام است ، نه مسلك صوفيانه از نوع رايج ومطرود آن ، به عبارت ديگر فيض « عالم ربّانى » است . عامل اصلى مخالفت فقهاى قشرى وأهل ظاهر با فيض ديد عرفانى اوست وبايد مسائل فقهى وفتواهاى خلاف مشهور را عامل درجه دوم به حساب آورد .
شيخ يوسف بحراني در كتاب لؤلؤة البحرين در ترجمهء فيض مىگويد : « ملّا محسن فيض ،