ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى ) — الصفحة ٥٩

58 - خطبهء يك صد و ششم : [ در اركان دين اسلام ] .

نقل كرده است .

56 - خطبهء يك صد و دوم : [ در آن از فضيلت اسلام و ياد رسول ( ص ) سخن مى گويد ] .

« الحمد اللّه الذى شرع الاسلام فسهل شرائعه لمن ورده ، و اعز اركانه على من غالبه ، فجعله امنا لمن علقه ، و سلما لمن دخله » ( 1 )

إلخ ( ج 1 ، ص 202 ) .

كلينى ( اصول كافى ، ص 167 )

، شيخ طوسى ( امالى ، ص 23 )

، حرانى ( تحف العقول ، ص 38 )

، ابو على قالى ( ذيل امالى و نوادر ، ص 173 )

، ابو نعيم اصفهانى ( حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 74 )

قاضى محمد بن سلامهء قضاعى در ( دستور معالم الحكم ، ص 121 ) .

57 - كلام يك صد و سوم : [ در يكى از روزهاى صفين ] .

« و قد رأيت جولتكم و انحيازكم عن صفوفكم ، تحوزكم الجفاة الطغام و اعراب اهل الشام و أنتم لهاميم العرب ، و يافيخ الشرف ، و انف المقدم و السنام الاعظم » ( 2 )

إلخ ( ج 1 ، ص 205 ) .

اين خطبه را

ابن مزاحم كوفى در ( كتاب الصفين ، ص 130 )

طبرى در ( تاريخ ، ج 6 ، ص 14 )

نقل كرده‌اند .

58 - خطبهء يك صد و ششم : [ در اركان دين اسلام ] .

ان افضل ما توسل اليه المتوسلون الى اللّه سبحانه و تعالى ، الايمان به و برسوله ، و الجهاد فى سبيله ، فانه ذروة الاسلام ، و كلمة الاخلاص فانها الفطرة ، و اقام الصلاة فانها الملة ، و ايتاء الزكاة فانها فريضة واجبة ، و صوم شهر رمضان فانه جنة من العقاب ، و حج البيت و اعتماره فانهما ينفيان الفقر و يرحضان الذنب ، و صلة الرحم فانها مثراة فى المال ، و منسأة فى الاجل ، و صدقة السر فانها تكفر الخطيئة ، و صدقة العلانية فانها تدفع ميتة السوء ، و صنائع معروف فانها تقى مصرع الهوان » ( 3 )

إلخ ( ج 1 ، ص 215 ) .

( 1 ) حمد خدا را كه آيين اسلام را پديد آورد و احكام آن بر گروندگان آسان ساخت و اركان آن را بر حافظان آن ارجمند گردانيد و آن را امنگاه مسلمين قرار داد و براى آن كس كه بدان گرويد آشتى و صلح . . .

( 2 ) همانا كه جولان شما را ديدم و گريز و پراكندگى شما را در صفهاى جنگ مشاهده كردم ، ستمگرانى كه از اوباش مردمند و اعراب شام ، شما را مى راندند حال كه شما برگزيدگان عربيد و سران شرفيد و پيشواى مردم و برجستگان بزرگيد .

( 3 ) والاتر وسيلهء تقرب به خداى سبحان و متعالى كه بدان نزديكى مى جويند ، ايمان به او و به رسول او و بازكوشى و جهاد در راه خداست ، چه آن سربلندى و قلهء اسلام است . كلمهء اخلاص همانا كه فطرت بشر است و اقامهء نماز كه ملت است و پرداختن زكات كه فريضهء واجب است و روزهء ماه رمضان كه همانا سپرى است كه از عذاب نگاه مى دارد ، و به جاى آوردن حج و به جاى آوردن عمرهء آن ، آن دو تهيدستى را بر طرف مى سازد ، و گناه را مىشويد ، و پيوستن به ارحام و صلهء رحم كه مال را مى افزايد و مرگ را واپس بيندازد و زندگانى را دراز مىكند و صدقه‌اى كه در نهان داده شود كه گناهان را مى پوشاند و صدقه‌اى كه در آشكارا انفاق شود و كارهاى نيك مرگ هاى دشوار و بد را دور سازد .